Ο Ναός Της Αγίας Μαρίνας Στη Μυρσίνη Του Δήμου Σητείας

 

Ο ναός της Αγίας Μαρίνας βρίσκεται πεντακόσια περίπου μέτρα νότια - νοτιοδυτικά από το σημερινό χωριό. Πρόκειται για δίκλιτο, διμάρτυρο ναό του οποίου το νότιο κλίτος είναι αφιερωμένο στην Αγία Μαρίνα και εορτάζει στις 17 Ιουλίου, ενώ το βόρειο κλίτος είναι αφιερωμένο στους νεοφανείς Αγίους Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη και εορτάζει δύο μέρες μετά το Πάσχα (κινητή εορτή).

Τα δύο κλίτη είναι καμαροσκέπαστα και συνδέονται εσωτερικά με ένα χαμηλό τοξωτό άνοιγμα. Άνοιγμα επικοινωνίας υπάρχει και μεταξύ των δύο ιερών, το οποίο όμως φαίνεται να είναι μεταγενέστερο του αρχικού οικοδομήματος. Στο μνημείο ανοίγονται δύο είσοδοι, μια στο βορινό τοίχο και μία στο δυτικό τοίχο του βόρειου κλίτους. Η βορινή είσοδος διατηρεί επιχρισμένο λίθινο περίθυρο με λιτή γλυπτή διακόσμηση και κιλλίβαντες στήριξης του υπέρθυρου. Το περίθυρο αυτό είναι ένα στοιχείο χρονολόγησης του μνημείου στους πρώτους αιώνες της Βενετοκρατίας.

Ενδιαφέρον στοιχείο της ιστορίας του ναού είναι το γεγονός ότι το βόρειο κλίτος, παρά την παλαιότητά του, θεωρείτο κατά το 19ο και 20ο αιώνα ότι δεν είχε εγκαινιαστεί και δεν είχε αφιερωθεί. Η εγκαινίασή του έγινε το 1994, οπότε το κλίτος ανακαινίστηκε με δαπάνη των Μανόλη και Μαριάνθη Ζερβονικολάκη. Αυτό πιθανότατα σημαίνει πως ο ναός ή το κλίτος αυτό του ναού κάποτε εγκαταλείφθηκε και ξεχάστηκε η αρχική αφιέρωσή του (…). 

Η παράδοση θέλει το ναό να έχει οικοδομηθεί από μοναχούς και να αποτελεί το καθολικό ενός μικρού μοναστηριού, μαρτυρία που συνάδει με την παλαιότητα του ναού και του μετοχιού γενικότερα. Ακόμα λέγεται πως ο ναός ήταν ολοστόλιστος με καντήλια, ιερά σκεύη και πολλά αφιερώματα. Πάντως η Χατζαντώναινα, γεννημένη το 1869, που ζούσε στην περιοχή, δε θυμόταν να έχει δει ποτέ την εκκλησιά στα καλά της.

Στην Αγία Μαρίνα υπήρχε ένας συνοικισμός, που αποτελούσε ένα από τα «Μετόχια» της Μυρσίνης. Φαίνεται πως ο οικισμός αυτός αναπτύχτηκε γύρω από το ναό σε άγνωστη εποχή και μάλιστα η παράδοση λέει πως αυτό έγινε αμέσως μετά την ανοικοδόμηση του ναού. Μαρτυρίες που καταγράφει ο Ν. Γαρεφαλάκης μιλούν για το πόσο θαυμάσια ήταν περιοχή και πόσο όμορφος και περιποιημένος ήταν ο μικρός οικισμός. Οι κάτοικοι της Αγίας Μαρίναν έπαιρναν νερό από την κοντινή πηγή Κεφαλοβρύσι, ενώ έπλεναν τα ρούχα τους επίτοπου. Τα σπίτια του οικισμού, που ερήμωσαν πριν από πολλά χρόνια, έχουν μετατραπεί σε πεζούλες με αμπέλια και κήπους. Οι κάτοικοι που έφυγαν τελευταίοι από την Αγία Μαρίνα ήταν οι Μετζάκηδες και οι Τσικαλάκηδες (Τρικούπηδες), οι οποίοι αποτελούσαν κάποτε τον κορμό του πληθυσμού σε αυτό το συνοικισμό.

Π.Σ. ΜΥΡΣΙΝΗΣ