Η «Μεσοκάστελα», Ανάμεσα Στα Χωριά Καλαμαύκα Και Ανατολή Της Ιεράπετρας.

 Πρόκειται για φυσικά προστατευμένη έκταση ανάμεσα σε τέσσερα βραχώδη εξάρματα, σε υψόμετρο περίπου 600 μέτρων. Ο χώρος είναι σχετικά επίπεδος και καλλιεργήσιμος, διαθέτει πηγές και είναι εντελώς αθέατος από τη δίοδο Παχιά Άµµος-Ιεράπετρα.

Τα δύο από τα 4 βράχια που περιζώνουν το χώρο έχουν οχυρώσεις στην κορυφή τους.

Ιστορία

Φαίνεται ότι ο οικισμός που αναπτύχθηκε εκεί ήταν της Ρωμαϊκής και πρωτοβυζαντινής περιόδου. Ανεξάρτητα από αυτό, το σημείο θα πρέπει να χρησιμοποιήθηκε σαν κάστρο-καταφύγιο από την αρχαιότητα μέχρι ίσως και την ενετική περίοδο. Σημειωτέον, έχουν αναφερθεί και παλαιότερα ίχνη χρήσης, κατά τους ΥΜ ΙΙΙΓ, Πρωτογεωμετρικούς, Γεωμετρικούς και Σκοτεινούς Χρόνους.

Οι οχυρώσεις ανήκουν στην Β’ Βυζαντινή περίοδο (μετά δηλαδή την εκδίωξη των Σαρακηνών τον 10 αι.) και προφανώς την εποχή εκείνη υπήρξε φρούριο, ο ρόλος του οποίου πρέπει να ήταν η κατόπτευση μεγάλου μέρους της νότιας ακτής της Κρήτης και του Ισθμού της Ιεράπετρας (του πιο στενού σημείου της Κρήτης μεταξύ Αιγαίου και Λιβυκού).

Το φρούριο πρέπει να εγκαταλείφθηκε νωρίτερα από τον 13ο αιώνα καθώς δεν αναφέρεται στα βενετσιάνικα κατάστιχα.

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Η κατασκευή της τοιχοποιίας και στους δύο βράχους είναι ισχυρή και αποτελείται από αργολιθοδομή με χρήση άφθονου κονιάματος µε αστρακάσβεστο και κουρασάνι.

Ο δυτικός οχυρωμένος είχε έκταση μόλις ενάμιση στρέμμα. Η μικρή έκταση σε συνδυασμό με την απουσία κτισμάτων και κεραμικών ευρημάτων δείχνει και μάλλον ήταν σημείο όπου υπήρχε απλά παρατηρητήριο.

Ο λόφος ανατολικότερα ήταν μεγαλύτερος με πιο περίπλοκη τοιχοποιία και με λείψανα κτισμάτων.

Πηγές

Νίκος Μ. Γιγουρτάκης, Μεταπτυχιακή εργασία στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, «Βυζαντινές οχυρώσεις στην Κρήτη κατά τη Β΄ βυζαντινή περίοδο (961-1204)», Ρέθυμνο 2004