Το βιβλίο τῆς Ἱερᾶς Ἀκολουθίας μὲ τὸν τίτλο: Ἱερὰ Ἀκολουθία τοῦ ἐνδόξου Ἱερομάρτυρος-Νεομάρτυρος ΙΑΚΩΒΟΥ (ΑΡΧΑΤΖΙΚΑΚΗ).

 Νικόλαος Ἐμμ. Τζιράκης

Βιβλιοπαρουσίαση
τῆς Ἱερᾶς Ἀκολουθίας μὲ τὸν τίτλο: Ἱερὰ Ἀκολουθία τοῦ ἐνδόξου Ἱερομάρτυρος-Νεομάρτυρος ΙΑΚΩΒΟΥ (ΑΡΧΑΤΖΙΚΑΚΗ). Ἔκδοσις Ἱερᾶς Μητροπόλεως ΙΕΡΑΠΥΤΝΗΣ ΚΑΙ ΣΗΤΕΙΑΣ, Ἱεράπετρα 2022, σσ. 66+α´- ιβ´.

Τὸ ἐξώφυλλο τῆς Ἀκολουθίας περιέχει:

α) Τὸν τίτλο τῆς Ἀκολουθίας μὲ κεφαλαῖα γράμματα: Ἱερὰ Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου Ἐνδόξου Ἱερομάρτυρος-Νεομάρτυρος Ἰακώβου (Ἀρχατζικάκη).

β) Τυπωμένη ἔγχρωμη στὸ κέντρο τοῦ ἐξωφύλλου τὴν εἰκόνα τοῦ Ἱερομάρτυρος, φιλοτεχνη-μένη ἀπὸ τὸν συγγραφέα τῆς Ἀκολουθίας γνωστὸ πρωτοπρεσβύτερο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου Εὐάγγελο Γ. Παχυγιαννάκη.

γ) Τὴν ἔνδειξη κάτω ἀκριβῶς ἀπὸ τὴν εἰκόνα τοῦ Ἱερομάρτυρος Ἰακώβου: Ψαλλομένη [= ἡ Ἀκολουθία] τῇ 28ῃ Αὐγούστου ἐν ᾗ τελεῖται ἡ μνήμη αὐτοῦ. 

δ) Τὸ ὄνομα τοῦ ἐκδότη, τὸν τόπο καὶ τὸν χρόνο τῆς ἐκδόσεως: Ἔκδοσις Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἱεραπύτνης καὶ Σητείας, Ἱεράπετρα 2022.

Στὴ σελίδα 7 καταχωρίζονται τὰ περιεχόμενα τῆς Ἀκολουθίας:

α) Γράμμα ἐγκριτικὸ τῆς Ἐπαρχιακῆς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης, σ. 9,

β) Πρόλογος τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ἱεραπύτνης καὶ Σητείας κ. Κυρίλλου, σσ. 11-17,

γ) Ἱερὰ Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἰακώβου, σσ. 19-64 καὶ

δ) Μουσικὸ Παράρτημα, σσ. 65-66+ α´-ιβ´.

Συνθέτης τῆς Ἀκολουθίας εἶναι ὁ γνωστὸς λόγῳ τῆς πλουσιότατης προσφορᾶς του σὲ ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς Λατρείας τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας πρωτοπρεσβύτερος τοῦ Οἰκουμε-νικοῦ Θρόνου Εὐάγγελος Παχυγιαννάκης. Φιλοτέχνησε, ἐπίσης, τὴν πρώτη φορητὴ εἰκόνα τοῦ Ἱερομάρτυρος Ἰακώβου, ἡ ὁποία κοσμεῖ τὸ ἐξώφυλλο καὶ τὴ σελίδα 5 τῆς Ἱ. Ἀκολουθίας1.

Στὴ σελ. 9 καταχωρίζεται τὸ ἔγγραφο τῆς Ἱερᾶς Ἐπαρχιακῆς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης πρὸς τὸν Σεβ. Μητροπολίτη Ἱεραπύτνης καὶ Σητείας κ. Κύριλλο ὑπογραφόμενο ἀπὸ τὸν Σεβασμιώτατο Ἀρχιεπίσκοπο Κρήτης κ. Εἰρηναῖον. Διὰ τοῦ ἐν λόγῳ ἐγγράφου ἐγκρίνεται «Συνοδικῇ ἀποφάσει» ἡ συντεθεῖσα ὑπὸ τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου Εὐαγγέλου Παχυγιαννάκη Ἱερὰ Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Νέου Ἱερομάρτυρος Ἰσιδώρου (Ἀρχατζικάκη) «ὡς καλῶς ἔχουσα, καθόσον οὐδὲν τὸ ἀπᾷδον πρός τε τὰ Δόγματα καὶ τὰς Παραδόσεις τῆς καθ᾽ ἡμᾶς Ἁγιωτάτης Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας περιέχεται ἐν αὐτῇ».

Ἀκολουθεῖ ὁ Πρόλογος τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ἱεραπύτνης καὶ Σητείας κ. Κυρίλλου (σσ. 11-17) καὶ ἕπονται:

— Ὁ Μικρὸς Ἐσπερινὸς (σσ. 21-23),

— Ὁ Μέγας Ἐσπερινὸς (σσ. 25-35),

— Ὁ Ὄρθρος (σσ. 37-62),

— Ἡ Θεία Λειτουργία (σσ. 63-64) καὶ 

— Μουσικὸ Παράρτημα (σσ. 65-66 + α´- ιβ´).

Ἡ παροῦσα ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Ἀκολουθίας τοῦ ἱερομάρτυρος Ἰακώβου παραπέμπει σὲ ἀρ-τιότητα, κατὰ τὸν γράφοντα, στὴν ἀντίστοιχη ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Ἀκολουθίας τῆς Ἁγίας Φιλο-θέης τῆς Ἀθηναίας, τὴν ὁποία ἐπιμελήθηκε ὁ τότε Βοηθὸς Ἐπίσκοπος Ρωγῶν καὶ ἀκολούθως Σεβ. Μητροπολίτης Κοζάνης κυρὸς Διονύσιος μὲ σχετικὸ Πρόλογο τοῦ τότε διακεκριμένου καθηγητοῦ τῆς Βυζαντινῆς Φιλολογίας στὴ Φιλοσοφικὴ Σχολὴ τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδι-στριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, μακαριστοῦ σήμερα, Νικολάου Τωμαδάκη. 

Ὑπάρχουν, προφανῶς, καὶ ἄλλες Ἀκολουθίες Νεομαρτύρων ἐφάμιλλες, ὅσον ἀφορᾷ τὴ μορφὴ καὶ τὴν οὐσία τοῦ ὑμνολογικοῦ-λατρευτικοῦ περιεχομένου τῶν ἀναφερθεισῶν ἀνωτέρω δύο Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν. Ὑπάρχουν, ὅμως, καὶ ἀρκετὲς Ἀκολουθίες ἐκδεδομένες προχείρως. Θὰ ἦταν, λοιπόν, εὐχῆς ἔργο νὰ ἀναληφθεῖ ἐπισήμως προσπάθεια διόρθωσης κακέκτυπων ἐκδόσεων Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν, ἐνδεχομένως δὲ καὶ μὲ σφάλματα γραμματικά, συντακτικά, πραγματολο-γικά, χρονολογικά, ἱστορικά, τονικῆς ρυθμοποιΐας τῶν τροπαρίων κ.λπ., τὰ ὁποῖα χρήζουν διορθώσεως.

Ὁ γράφων τὶς γραμμὲς αὐτὲς θεωρεῖ ἠθικὸ χρέος του νὰ ἐκφράσει τὸν ταπεινὸ προσωπικό του ἔπαινο στοὺς συντελεστὲς ἔκδοσης τῆς συγκεκριμένης Ἱερᾶς Ἀκολουθίας, καὶ νὰ τονίσει ἰδιαιτέρως τὴν κατὰ πάντα ὀρθὴ ἀπόφαση τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Κυρίλλου νὰ ἀναλάβει ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις Ἱεραπύτνης καὶ Σητείας τὸ κόστος καὶ ἄλλων ἐκδεδομένων ἤδη σημαντικῶν ἐργασιῶν τοπικοῦ, ἐκκλησιαστικο-θεολογικοῦ, ἱστορικοῦ καὶ πολιτιστικοῦ περιεχομένου καὶ ἀναλόγου ἐνδιαφέροντος, τηρουμένων, βεβαίως, πάντοτε τῶν σχετικῶν ἀναλογιῶν.

Τέλος, ὁ ἔπαινος καὶ ὁ σεβασμὸς τοῦ γράφοντος πρὸς τὸν π. Εὐάγγελο Γ. Παχυγιαννάκη, Πρωτοπρεσβύτερο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, ἄξιο, χαρισματικὸ καὶ γλυκύτατο ὑμνογράφο καὶ τῆς Ἀκολουθίας τοῦ ἐνδόξου Ἱερομάρτυρος – Νεομάρτυρος Ἰακώβου εἶναι ἔκφραση τῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης καὶ τῆς βαθύτατης ἐκτίμησής μου «ἐν ἀληθείᾳ».

---

---

* Ὁ κ. Νικόλαος Ἐμμ. Τζιράκης εἶναι Ὁμότιμος Καθηγητὴς τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπι-στημίου Ἀθηνῶν.

1 . Ἐπίσης, στὴ σελίδα 24 τῆς Ἱερᾶς Ἀκολουθίας δημοσιεύεται φωτογραφία τοῦ Ἱερομάρτυρος Ἰα-κώβου ὡς «Ἀρχιμανδρίτου καὶ Σχολάρχου τῆς Ἱερατικῆς Σχολῆς τοῦ Τιμίου Σταυροῦ τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων κατὰ τὰ ἔτη 1904 ἕως 1914».