Για τη χαρά της ανακάλυψης: Ένα βιβλίο για τον δάσκαλο και τον ανήσυχο μαθητή

 

Όταν ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αποφάσιζε να ανακηρύξει το 2025 σε Διεθνές Έτος Κβαντικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, απλώς επισημοποιούσε αυτό που ήταν ήδη κοινός τόπος:  Ότι η κβαντομηχανική αποτελεί την πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία όλων των εποχών. Και τούτο διότι όχι μόνο εξήγησε τον κόσμο μας σε όλη τη χωροχρονική του έκταση ―από τη Μεγάλη Έκρηξη έως την ανάδυση της ζωής σ’ έναν κατάλληλο πλανήτη―, αλλά και τον άλλαξε, μέσω της τεχνολογίας, όσο τίποτε άλλο στην ανθρώπινη ιστορία μέχρι σήμερα.  Αναμενόμενο ήταν λοιπόν ότι θα συνέβαινε κάποια στιγμή και στη χώρα μας αυτό που ήταν ήδη κανόνας στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες: Να συμπεριληφθεί στη διδακτέα ύλη του ελληνικού Λυκείου ―συγκεκριμένα στη Γ ́ τάξη του― μια στοιχειώδης εισαγωγή στις βασικές ιδέες αυτής της κορυφαίας φυσικής θεωρίας. Δεδομένων των παραπάνω, τούτο το βιβλίο γράφτηκε έχοντας κατά νου τον συνάδελφο εκπαιδευτικό που καλείται να διδάξει αυτή την εισαγωγή και αισθάνεται την ανάγκη να έχει δίπλα του ένα βιβλίο γραμμένο ειδικά γι’ αυτόν.  Το βιβλίο απευθύνεται όμως και σε εκείνη την ειδική κατηγορία ανήσυχων μαθητών που κάθε αφοσιωμένος δάσκαλος θα ήθελε να έχει στην τάξη του. Τα πέντε πρώτα κεφάλαια του βιβλίου καλύπτουν τα ισάριθμα θέματα της διδακτέας ύλης ―ακτινοβολία μέλανος σώματος, φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, φαινόμενο Κόμπτον, κυματοσωματιδιακός δυϊσμός της ύλης, αρχή της αβεβαιότητας― και ο στόχος τους είναι η ουσιαστική κατανόηση των σχετικών φαινομένων, με την επίλυση κατάλληλων ασκήσεων να αποτελεί οργανικό μέρος της.  Όμως το τελευταίο κεφάλαιο έχει περισσότερο φροντιστηριακό χαρακτήρα: Περιλαμβάνει μια ολιγοσέλιδη Σύνοψη της Βασικής Θεωρίας κάθε διδασκόμενου θέματος, ακολουθούμενη από ένα κατάλληλο Τεστ Αυτοαξιολόγησης. Το κεφάλαιο κλείνει με ένα Συγκεντρωτικό Τεστ, ενώ οι απαντήσεις σε όλα τα τεστ δίνονται στο τέλος του βιβλίου.  Οι επιμέρους διαφωνίες μας με τις επιλογές του σχολικού προγράμματος εκτίθενται όπου ανακύπτει το σχετικό θέμα, συγκεντρώνονται όμως και σε ένα ειδικό Επίμετρο, μαζί με τις προτάσεις μας για τις μικρές ρεαλιστικές αλλαγές που θα βελτίωναν σημαντικά τη διδακτική αποτελεσματικότητα του μαθήματος. Κοντολογίς: Τούτο εδώ επιδιώξαμε να είναι ένα χρήσιμο βιβλίο, με ισχυρή εστίαση στις ανάγκες των συναδέλφων εκπαιδευτικών.