Σαν σήμερα 28 Ιανουαρίου 1996 κορυφώνεται η Κρίση των Ιμίων

 Κρίση των Ιμίων ονομάζεται συμβατικά η ένοπλη αμφισβήτηση της Ελληνικής θαλάσσιας κυριαρχίας που έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 1996 από την Τουρκία, με αφορμή την προσάραξη πλοίου στις βραχονησίδες των Ιμίων. Κατά την διάρκεια της ολιγοήμερης αυτής κρίσης, οι δύο χώρες μετέφεραν στρατιωτικές δυνάμεις (κυρίως ναυτικές) γύρω από τα Ίμια και τις ανέπτυξαν φτάνοντας κοντά στην ένοπλη σύρραξη. Τελικά με την παρέμβαση του ΝΑΤΟ, και κυρίως των ΗΠΑ, η ένταση εκτονώθηκε και οι δύο χώρες απέσυραν τους στόλους τους.

Την εποχή της κρίσης αυτής πρωθυπουργός της Ελλάδας ήταν ο Κώστας Σημίτης. Υπουργός Εξωτερικών ήταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος, υπουργός Εθνικής Αμύνης ο Γ. Αρσένης και Αρχηγός ΓΕΕΘΑ ο ναύαρχος Χ. Λυμπέρης, ενώ πρωθυπουργός της Τουρκίας ήταν η Τανσού Τσιλέρ και υπουργός Εξωτερικών ο Ντενίζ Μπαϊκάλ.

Αφορμή της κρίσης ήταν η αμφισβητούμενη από την Τουρκία εγκυρότητα ενός προσαρτήματος της Ιταλοτουρκικής Σύμβασης του 1932 που καθόριζε τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ των Ιταλικών Δωδεκανήσων και των ακτών της Τουρκίας. Η τουρκική κυβέρνηση απέρριψε το προσάρτημα ως νομικά άκυρο, με την αιτιολογία ότι δεν είχε κατατεθεί στην Κοινωνία των Εθνών στη Γενεύη. Αυτό, σύμφωνα με την τουρκική θέση, σημαίνει ότι η κυριαρχία σε έναν άγνωστο αριθμό μικρών νησίδων και βραχονησίδων στα Δωδεκάνησα παραμένει απροσδιόριστη και πρέπει να καθοριστεί με κάποια καινούργια σύμβαση. Αντίθετα, η ελληνική θέση υποστήριξε ότι το εν λόγω προσάρτημα παραμένει έγκυρο.

Περί τις τελευταίες ώρες της κρίσης, τρεις Έλληνες αξιωματικοί, του Πολεμικού Ναυτικού οι Χριστόδουλος Καραθανάσης, Παναγιώτης Βλαχάκος και Έκτορας Γιαλοψός έχασαν την ζωή τους όταν το ελικόπτερο όπου επέβαιναν κατέπεσε στην θάλασσα. Η επίσημη εκδοχή είναι ότι το ελικόπτερο κατέπεσε λόγω κακοκαιρίας και απώλειας προσανατολισμού του πιλότου. Η τουρκική πλευρά δεν ανέφερε απώλειες.

Καθ' όλη τη διάρκεια της κρίσης φάνηκε η μεγάλη δυσπιστία του πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη προς την ηγεσία της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) και των Ενόπλων Δυνάμεων.Επίσης, η φράση «θέλω να ευχαριστήσω την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών», που είπε ο πρωθυπουργός Σημίτης από το βήμα της Βουλής κατά τη διάρκεια σχετικής συζήτησης, ερμηνεύθηκε από πολλούς ως ταπεινωτική για την χώρα.

Από αυτή την κρίση δεν βγήκε κερδισμένη ούτε η Τουρκία, που ισχυριζόταν ότι τα Ίμια της ανήκουν, ούτε η Ελλάδα η οποία αναγκάστηκε να αποσύρει τους στρατιώτες της. Κατά τον Τούρκο διπλωμάτη και πολιτικό Αχμέτ Νταβούτογλου, ουσιαστικός παράγοντας και κερδισμένη πλευρά υπήρξαν οι ΗΠΑ.

Τα Ίμια αποτελούν μία συστάδα νησίδων της Δωδεκανήσου. Αυτά εκχωρήθηκαν στην Ελλάδα μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου σύμφωνα με το άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων (10-12-1947) όπου η Ιταλία εκχώρησε στην Ελλάδα εν πλήρει κυριαρχίᾳ τις νήσους της Δωδεκανήσου απαριθμούμενες: Αστυπάλαια, Ρόδο, Χάλκη, Κάρπαθο, Κάσο, Τήλο, Νίσυρο, Κάλυμνο, Λέρο, Πάτμο, Λειψούς, Σύμη, Κω και Καστελλόριζο ως και τις παρακείμενες νησίδες. Σε προγενέστερη μάλιστα διμερή σύμβαση του 1932, ανάμεσα στην Ιταλία και την Τουρκία τα Ίμια συμπεριλαμβάνονταν σε χάρτη με τα ιταλικά εδάφη. Αργότερα, καθώς όλες οι ιταλικές κτήσεις επί της Δωδεκανήσου πέρασαν στην ελληνική κυριότητα, ομοίως και τα Ίμια ενσωματώθηκαν στο ελληνικό κράτος. Το Τουρκικό κράτος είχε αποδεχτεί το καθεστώς επικυριαρχίας της Ελλάδας στα νησιά αυτά.

Σύμφωνα με το άρθρο 189 του Κ.Δ.Ν.Δ. εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων δικαίωμα για παροχή επιθαλάσσιας αρωγής δίδεται μόνο στα υπό ελληνική σημαία ρυμουλκά ή ναυαγοσωστικά.

Ιστορικό της κρίσης

Δεκέμβριος 1995: Το πρώτο επεισόδιο

Στις 25 Δεκεμβρίου 1995 το τουρκικό φορτηγό πλοίο Φιγκέν Ακάτ προσάραξε σε αβαθή ύδατα κοντά στην Μικρή Ίμια (Ανατολική) και εξέπεμψε σήμα κινδύνου. Το Λιμεναρχείο Καλύμνου –το πλησιέστερο στην περιοχή– διέθεσε ρυμουλκό για να αποκολλήσει το τουρκικό πλοίο, αλλά ο πλοίαρχος αρνήθηκε, υποστηρίζοντας ότι βρισκόταν σε τουρκική περιοχή και άρα οι τουρκικές αρχές είχαν την αρμοδιότητα να του προσφέρουν βοήθεια.

Στις 26 Δεκεμβρίου το Λιμεναρχείο ενημέρωσε την αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο μέσω του γραμματέα της ελληνικής πρεσβείας στην Άγκυρα Γιάννη Παπαμελετίου, ειδοποίησε τον γραμματέα της Διεύθυνσης Ελληνικών Υποθέσεων του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών Τσινάρ Εγκίν ότι, αν δεν παρέμβαινε ρυμουλκό, το τουρκικό πλοίο θα κινδύνευε. Στις 27 Δεκεμβρίου το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών ενημερώνει την ελληνική πρεσβεία ότι, ανεξαρτήτως του ποιος θα ανελάμβανε τη διάσωση του πλοίου, υπήρχε γενικότερα θέμα με τα Ίμια.

Τελικά, στις 28 Δεκεμβρίου δύο ελληνικά ρυμουλκά αποκόλλησαν το τουρκικό φορτηγό και το οδήγησαν στο λιμάνι Κιουλούκ της Τουρκίας. Στις 29 Δεκεμβρίου το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών επέδωσε διακοίνωση στο αντίστοιχο ελληνικό, στην οποία αναφέρεται ότι οι βραχονησίδες Ίμια είναι καταχωρημένες στο κτηματολόγιο Μούγλα του νομού Μπόντρουμ (Αλικαρνασσού) και ανήκουν στην Τουρκία. Το γεγονός στάθηκε αφορμή να τεθεί από την Τουρκία θέμα ιδιοκτησίας των νησιών.

Ιανουάριος 1996: Η κρίση

Η ενότητα αυτή δεν τεκμηριώνεται επαρκώς με παραπομπές. (Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 10/05/2020)

Το μνημείο για τους πεσόντες αξιωματικούς κατά το επεισόδιο των Ιμίων το 1996. Βρίσκεται επί της οδού Βασιλίσσης Σοφίας, κοντά στη Λέσχη Αξιωματικών, Αθήνα.

Ο τότε δήμαρχος της Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, θορυβημένος από το γεγονός ότι η Τουρκία εγείρει εδαφικές αξιώσεις στα Ίμια, ύψωσε την ελληνική σημαία στη Μικρή Ίμια στις 25 Ιανουαρίου 1996 συνοδευόμενος από τον αστυνομικό διευθυντή Καλύμνου Γ. Ριόλα και δύο κατοίκους του νησιού, ενώ την επόμενη μέρα υψώθηκε η σημαία και στην άλλη βραχονησίδα.

Τα τουρκικά τηλεοπτικά κανάλια μετέδωσαν εικόνες με την ελληνική σημαία υψωμένη στα Ίμια, κάτι που προκάλεσε σάλο στην κοινή γνώμη της Τουρκίας. Δύο δημοσιογράφοι του γραφείου της εφημερίδας Χουριέτ στη Σμύρνη, μετέβησαν με ελικόπτερο στις 27 Ιανουαρίου στη Μικρή Ίμια, υπέστειλαν την ελληνική σημαία και ύψωσαν την τουρκική σημαία. Η όλη επιχείρηση των δημοσιογράφων βιντεοσκοπήθηκε και προβλήθηκε από το τηλεοπτικό κανάλι που ανήκει στη Χουριέτ. Το γεγονός αυτό πήρε σημαντικές διαστάσεις.

Σε αδιευκρίνηστο χρονικό διάστημα από την πράξη των δημοσιογράφων της Χουριέτ, ο έλληνας, τότε δημοσιογράφος του ΑΝΤ1, Αργύρης Ντινόπουλος, με συνοδεία άλλων επιβαινόντων, μεταξύ των οποίων το τηλεοπτικό συνεργείο και ο ιερέας της Ψερίμου, προσήλθε στην βραχονησίδα. Εκεί φέρεται να επανατοποθέτησαν τις ελληνικές σημαίες, και κρατώντας επιπλέον ελληνικές σημαίες έψαλλαν τον εθνικό ύμνο.

Η κρίση κλιμακώθηκε τις επόμενες μέρες. Την Κυριακή το πρωί στις 28 Ιανουαρίου 1996 το περιπολικό του Πολεμικού Ναυτικού Αντωνίου κατέβασε την τουρκική σημαία και ύψωσε την ελληνική παραβαίνοντας την πολιτική εντολή που ήταν μόνο να υποσταλεί η τούρκικη σημαία. Το βράδυ Έλληνες βατραχάνθρωποι αποβιβάστηκαν στη Μικρή Ίμια από το περιπολικό Πυρπολητής προκειμένου να φυλάξουν τη σημαία κατά τις νυχτερινές ώρες και να επιστρέψουν στο σκάφος τους πριν την ανατολή του ηλίου. Το μεσημέρι της Δευτέρας ο σχεδιασμός άλλαξε και αποφασίστηκε η συνεχής φύλαξη της σημαίας, οπότε οι βατραχάνθρωποι επέστρεψαν στη βραχονησίδα.

Τη Δευτέρα το απόγευμα στις 29 Ιανουαρίου, ο νέος πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, στις προγραμματικές του δηλώσεις στη Βουλή, έστειλε μήνυμα προς την Τουρκία ότι σε οποιαδήποτε πρόκληση η Ελλάδα θα αντιδράσει άμεσα και δυναμικά. Την Τρίτη στις 30 Ιανουαρίου, η πρωθυπουργός της Τουρκίας Τανσού Τσιλέρ δήλωσε κατηγορηματικά μέσα στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση ότι την επόμενη μέρα η ελληνική σημαία και ο ελληνικός στρατός θα απομακρυνθούν από τα Ίμια.

Πτώση ελληνικού ελικοπτέρου AB-212ASW “ΠΝ 21”

Στρατιωτική πτήση αναγνώρισης του ελικοπτέρου “ΠΝ 21” τύπου Agusta Bell 212

Ημερομηνία 31 Ιανουαρίου 1996, πριν 29 έτη

Τόπος βορείως της Καλολίμνου, μεταξύ νησίδας Καλολίμνου και βραχονησίδας Πίτα

Αιτία κακοκαιρία, βέρτιγκο

Τύπος εμπλεκόμενου αεροσκάφους Agusta Bell 212ASW

Ιδιοκτήτης Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό

Αριθμός νηολογίου αεροσκάφους ΠΝ 21

Από Φ/Γ Ναβαρίνον ΙΙΙ (F-461)

Προς Φ/Γ Ναβαρίνον ΙΙΙ (F-461)

Ενδιάμεση στάση Ίμια (δίχως προσνήωση)

Πλήρωμα 3

Νεκροί 3

Επιζώντες 0

Στις 31 Ιανουαρίου, ώρα 01:04 η φρεγάτα Ναυαρίνον αποστέλλει σήμα ότι δύο τουρκικά ελικόπτερα τύπου «Μπλακ Χωκ» (Sikorsky UH-60 Black Hawk) βρίσκονται στην περιοχή.[9] Στις 01:40, τουρκικές ειδικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στη Μεγάλη Ίμια (Δυτική).[10] Τα ξημερώματα της ίδιας μέρας το ανθυποβρυχιακό ελικόπτερο “ΠΝ 21” τύπου Agusta Bell 212ASW του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, απονηώθηκε από τη φρεγάτα Ναυαρίνον σε αποστολή αναγνώρισης για να διαπιστώσει την πληροφορία περί παρουσίας τουρκικών δυνάμεων στη βραχονησίδα. 

Το ελικόπτερο εντόπισε περίπου 10 άτομα, χωρίς να μπορέσει να τα ταυτοποιήσει και έλαβε εντολή για επιστροφή στη βάση του. Κατά την επιστροφή του στη φρεγάτα κατέπεσε, βορείως της νησίδας Καλολίμνου, μεταξύ της και της βραχονησίδας Πίτα,με τα τρία μέλη του πληρώματός του, τον Υπχο Χριστόδουλο Καραθανάση, Υπχο Παναγιώτη Βλαχάκο και Ακστη Έκτορα Γιαλοψό, να χάνουν τη ζωή τους.

Σχετικά με τις αιτίες πτώσης του ελικοπτέρου έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις. Η επίσημη θέση του Πολεμικού Ναυτικού είναι ότι το ελικόπτερο κατέπεσε λόγω κακοκαιρίας και απώλειας προσανατολισμού του πιλότου (vertigo). Την θέση αυτή υποστήριξε ο πρώην αρχηγός ΓΕΝ ναύαρχος Αντώνης Αντωνιάδης, αναφέροντας μάλιστα πως η τουρκική φρεγάτα Γιαβούζ προσφέρθηκε να βοηθήσει, αλλά πήρε άμεσα από τους πιλότους του ελικοπτέρου αρνητική απάντηση. Το ίδιο γεγονός, της προσφοράς της τουρκικής φρεγάτας προς βοήθεια, αναφέρεται και σε κείμενο εργασίας από το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής. Κατά τον τότε κυβερνήτη της φρεγάτας Ναβαρίνον, Ιωάννη Λιούλη, το ελικόπτερο έπεσε από βλάβη πριν καν προλάβει να απαντήσει στο σήμα της φρεγάτας Γιαβούζ. 

Ωστόσο, χωρίς να έχει τεκμηριωθεί μέχρι και σήμερα επίσημα, υπάρχει διαδεδομένη στην Ελλάδα η άποψη ότι το ελικόπτερο καταρρίφθηκε είτε από το Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό είτε από τους Τούρκους καταδρομείς που υπήρχαν πάνω στο νησί, και ότι η αληθινή αιτία της πτώσης αποκρύφτηκε προκειμένου να λήξει η κρίση και να μην οδηγηθούν οι δύο χώρες σε γενικευμένη σύρραξη ή ακόμα και σε πόλεμο.

Εκτόνωση της κρίσης

Κατά τη διάρκεια της κρίσης υπήρξαν έντονες πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να λήξει το επεισόδιο. Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον ενημερώθηκε πρώτα από την Τουρκάλα πρωθυπουργό Τανσού Τσιλέρ πως «Ελλάδα και Τουρκία ξεκινούν πόλεμο, επειδή δύο Τούρκοι δημοσιογράφοι και κάποιοι Έλληνες βαρκάρηδες συνεπλάκησαν σε έναν βράχο που κατοικούσε μία κατσίκα».

Ο διπλωμάτης και Υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, ενημερωμένος από τον Αμερικανό πρόεδρο, επικοινώνησε τηλεφωνικά με τους δύο πρωθυπουργούς ώστε αυτές να αποσύρουν τις δυνάμεις τους και να υποστείλουν τις σημαίες απο τις βραχονησίδες των Ιμίων. Τα πολεμικά σκάφη και οι καταδρομείς των δύο χωρών αποχώρησαν από τις βραχονησίδες το πρωί της 31ης Ιανουαρίου 1996 υπό την επίβλεψη αεροσκαφών του 6ου Αμερικανικού Στόλου της Μεσογείου.

Διεθνείς αντιδράσεις

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον δήλωσε σχετικά με την κρίση: «Νόμιζα ότι οι βοηθοί μου αστειεύονταν όταν έλεγαν ότι η Τουρκία και η Ελλάδα θα εμπλακούν σε πόλεμο για βραχονησίδες στις οποίες δεν ζουν παρά μόνο πρόβατα. Έκανα τηλεφωνήματα με τους ηγέτες και των δύο χωρών και τους έπεισα να μην κάνουν πόλεμο για τις βραχονησίδες που κατοικούσαν κυρίως 20 πρόβατα.»

Μετά το 1996, οι περισσότερες ξένες χώρες απέφυγαν επιμελώς να πάρουν μια ξεκάθαρη θέση στο ζήτημα των Ιμίων υπέρ και των δύο πλευρών. Ωστόσο, τόσο η ελληνική όσο και η τουρκική κοινή γνώμη ήταν πρόθυμοι να παρακολουθήσουν τη στάση των ξένων κυβερνήσεων για το θέμα, όπως αποδεικνύεται από λεπτομέρειες όπως η χαρτογραφική αντιμετώπιση των Ιμίων σε χάρτες που δημοσιεύουν κρατικές υπηρεσίες. Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί σε αυτό το πλαίσιο στους χάρτες που δημοσιεύονται από κυβερνητικές υπηρεσίες των ΗΠΑ.

 Λίγο μετά την κρίση του 1996, η Εθνική Υπηρεσία Απεικόνισης και Χαρτογράφησης των ΗΠΑ (NIMA) αφαίρεσε το ελληνικό όνομα Βραχονησίδες Ίμια από τους χάρτες της, προσθέτοντας αντ' αυτού μια σημείωση που έλεγε απροσδιόριστη κυριαρχία, αλλά λίγους μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο του 1996, επανήλθε στο προηγούμενο καθεστώς και επέστρεψε στο ελληνικό όνομα.[22] Επιπλέον, η αμερικανική κυβέρνηση πρότεινε οι διαφορές ανάμεσα στις δύο χώρες να οδηγηθούν σε ειρηνική επίλυση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Η κυβέρνηση της Ιταλίας, το αρχικό συμβαλλόμενο μέρος του πρωτοκόλλου των συνόρων του 1932, δήλωσε στις 6 Φεβρουαρίου 1996 ότι θεωρούσε το πρωτόκολλο έγκυρο, υποστηρίζοντας έτσι την ελληνική θέση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση στήριξε την ελληνική πλευρά στη διαμάχη για τα Ίμια και προειδοποίησε την Τουρκία να απόσχει από στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της ελληνικής κυριαρχίας και, μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κάλεσε την Τουρκία να επιλύσει όποιες διαφορές έχει με την Ελλάδα μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ένα ψήφισμα με τίτλο: «Ψήφισμα για τις προκλητικές ενέργειες και αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων από την Τουρκία κατά κράτους μέλους της Ένωσης» αναφέροντας επίσης ότι τα σύνορα της Ελλάδας ήταν σύνορα της Ένωσης.

Επιπλέον, ανέφερε ότι τα Ίμια ανήκουν στο συγκρότημα των Δωδεκανήσων σύμφωνα με τις συνθήκες του 1923, του 1932 και του 1947 και ακόμη και στους τουρκικούς χάρτες της δεκαετίας του 1960 οι βραχονησίδες αυτές εμφανίζονται ως ελληνικό έδαφος.

Μετά την κρίση, η Ελλάδα απείλησε να ανοίξει εκ νέου τη συζήτηση για την εφαρμογή μιας συμφωνίας τελωνειακής ένωσης της ΕΕ με την Τουρκία και να θέσει βέτο σε ένα πακέτο βοήθειας της ΕΕ που αποτελεί μέρος της συμφωνίας. Η Ελλάδα ανέφερε ότι η Τουρκία παραβίασε μια δέσμευση βάσει της συμφωνίας να έχει φιλικούς δεσμούς με μέλη της ΕΕ. Πολλοί υπουργοί Εξωτερικών της Ένωσης προέτρεψαν τις δύο χώρες να επιλύσουν τις διαφορές τους φιλικά. Τα μέλη της ΕΕ ανησυχούσαν ότι οι κινήσεις της Ελλάδας κατά της Τουρκίας θα παραβίαζαν τη συμφωνία τελωνειακής ένωσης και θα παρεμβαίναν στην ανάπτυξη δεσμών και πρόσβασης στην αγορά της Τουρκίας. Οι ΗΠΑ ανησυχούσαν επίσης, καθώς ήταν υπέρμαχοι των τουρκοευρωπαϊκών σχέσεων. 

Ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ ανέφερε ότι όσο λιγότερα νέα προβλήματα δημιουργούσε η Ελλάδα για τη συνεργασία ΕΕ-Τουρκίας, τόσο πιο πιθανό θα ήταν η Γαλλία να δείξει αλληλεγγύη προς την Ελλάδα. Άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φέρεται να υπονόησαν ότι εάν η Ελλάδα σαμποτάρει την τελωνειακή ένωση, τότε θα σταματούσαν τις συνομιλίες για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης δήλωσε ότι η Ελλάδα θα συνεργάζονταν με την Ευρωπαϊκή Ένωση μόλις η Τουρκία συμφωνούσε με τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου για την επίλυση των διαφορών. Η ελληνική αξιωματική αντιπολίτευση επέκρινε την κυβέρνηση για την αδυναμία της να λάβει περισσότερη υποστήριξη από την Ευρώπη, ενώ η Τουρκία έστειλε αξιωματούχους στην Ευρώπη για να εξηγήσουν τις απόψεις τους και να αντιμετωπίσουν την προσπάθεια της Ελλάδας να εμποδίσει τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα ανακάλεσε τον πρεσβευτή της από την Αθήνα.

Συνέπειες

Η κρίση έδωσε αφορμή στην Τουρκία να θέσει ζήτημα των Γκρίζων ζωνών, αμφισβητώντας την κυριαρχία της Ελλάδας σε αρκετά νησιά, συμπεριλαμβανομένων των Ιμίων. Επρόκειτο για την πρώτη τουρκική διεκδίκηση που αφορούσε καθ΄ αυτή την κυριαρχία ελληνικού εδάφους. Παρόλα αυτά η ελληνική πλευρά δεν αποδέχτηκε ποτέ την ύπαρξη τέτοιου θέματος, επικαλούμενη διάφορες διεθνείς συνθήκες.

Για την Τουρκία, η προσέγγιση των ελληνικών βραχονησίδων των Ιμίων, δεν γίνεται σαν να πρόκειται για μια τυχαία βραχονησίδα. Για την Τουρκία ένας συμβιβασμός στις βραχονησίδες μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες που ενδέχεται να φθάσουν ακόμη και ως την εξαφάνιση του ζωτικού χώρου της Τουρκίας στο Αιγαίο.

Κατά την διάρκεια της κρίσης, αναφέρει ο Αχμέτ Νταβούτογλου, το γεγονός ότι στους χάρτες που διανεμήθηκαν από το τουρκικό κράτος στις ευρωπαϊκές χώρες κατά τις εκεί διπλωματικές ενέργειες της Τουρκίας, οι βραχονησίδες εμφανίζονταν να είναι εντός των 12 ναυτικών μιλίων, γεγονός που υποστήριζε τις ελληνικές θέσεις, προξένησε ασυγχώρητη ζημιά στην Τουρκία. Η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των διαφορετικών μονάδων της τουρκικής κρατικής μηχανής έβλαψε την Τουρκία.

Γεγονότα μετά την κρίση

Πάσχα του 1996

Στις 17 Απριλίου 1996 συνέβη άλλο ένα επεισόδιο: Ενώ οι δύο πλευρές έκαναν τις συνηθισμένες περιπολίες τους, κατά τις 2 το μεσημέρι εμφανίστηκε ένα ταχύπλοο πολιτικό σκάφος με επιβαίνοντες τρία άτομα. Κατά την αναγνώριση διαπιστώθηκε πως ήταν μέλη της οργάνωσης Ελληνοαμερικάνικη Ένωση και ήθελαν να τελέσουν τρισάγιο στην μνήμη των στρατιωτών που χάθηκαν, στην Μεγάλη Ίμια, έχοντας άδεια από το Λιμεναρχείο Καλύμνου.

Παρ' όλο που τους δόθηκε η εντολή να τελέσουν το τρισάγιο εν πλω, πέρασαν στην πίσω πλευρά των Ιμίων, όπου η ελληνική πλευρά δεν είχε οπτική επαφή και ελέγχεται από τουρκικές ακταιωρούς. Αργότερα φαίνονται να αποβιβάστηκαν στο νησί, αφήνοντας ένα στεφάνι και δύο μικρές σημαίες, μία ελληνική και μία αμερικάνικη και αποχωρούν. Μετά από λίγο δύο τουρκικά αεροσκάφη και ένα ελικόπτερο πετούν πάνω από την Μεγάλη Ίμια.

Επιτελείς του ελληνικού στρατού κρίνοντας πως σκοπός των Τούρκων είναι να πάρουν τις σημαίες, ενημέρωσαν το ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Η εντολή που πήραν είναι να πάρουν τις σημαίες από το νησί, πριν από τους Τούρκους. Στην περιοχή κατέφθασε μία ελληνική κανονιοφόρος, ενώ βατραχάνθρωποι από την Μονάδα Υποβρυχίων Αποστολών του Λιμενικού Σώματος κατέβηκαν σε φουσκωτό στο νησί. Στον αέρα πετούσαν τα τουρκικά F-16 εμποδίζοντας την κάθοδο των βατραχανθρώπων μέχρι να φθάσουν στην περιοχή ελληνικά μαχητικά, και να αρχίσουν τις εμπλοκές.

Στις 5 το απόγευμα ανακοινώθηκε το πέρας της αποστολής με αίσιο τέλος, καθώς οι βατραχάνθρωποι είχαν καταφέρει να κατεβάσουν τις σημαίες και το στεφάνι και να επιστρέψουν με αυτά.

Απρίλιος 2005

Στις 12 Απριλίου 2005, κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης στην Τουρκία του τότε Υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας Πέτρου Μολυβιάτη, τουρκικές ακταιωροί πλησίασαν αρκετά στα νησιά αρνούμενες να αποχωρήσουν, ακόμα και όταν ελληνικά σκάφη κατέφτασαν στην περιοχή.

Ιανουάριος 2016

Τον Ιανουάριο του 2016, ο Έλληνας υπουργός Άμυνας, Πάνος Καμμένος, πέταξε πάνω από το ανατολικό Αιγαίο με στρατιωτικό ελικόπτερο και έριξε ένα στεφάνι στη θάλασσα γύρω από τις βραχονησίδες όπου σκοτώθηκαν οι τρεις αξιωματικοί του Ναυτικού το 1996.

Δεκέμβριος 2016

Τον Δεκέμβριο του 2016, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, δήλωσε ότι οι νησίδες ήταν «τουρκικό έδαφος», ενώ η ελληνική κυβέρνηση απάντησε ότι «η κυριαρχία της Ελλάδας στα νησιά της στο Αιγαίο, συμπεριλαμβανομένων των Ιμίων, είναι αδιαμφισβήτητη και κατοχυρωμένη από το διεθνές δίκαιο». Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μάγια Κοτσιάντσιτς δήλωσε ότι η ΕΕ προτρέπει την Τουρκία να αποφύγει κάθε «πηγή έντασης, απειλής ή δράσης που στρέφεται εναντίον ενός κράτους μέλους, που βλάπτει τις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρηνική επίλυση διαφορών».

Ιανουάριος 2017

Το πρωί τις 29 Ιανουαρίου του 2017, παραβιάζωντας τα ελληνικά χωρικά ύδατα, τούρκικη πυραυλάκατος πλησίασε πολύ κοντά στις μικρονησίδες των Ιμίων, συνοδευόμενη από δύο πλοία ανορθόδοξου πολέμου με επιβιβαζόμενο δυναμικό Τούρκων πεζοναυτών (άγνωστος αριθμός). Στην πυραυλάκατο, επέβαινε ο αρχηγός των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Χουλουσί Ακάρ, όπως και οι αρχηγοί του Στρατού Ξηράς, του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η ελληνική κανονιοφόρος Κραταιός του Π.Ν. επέπλεε εκείνη την στιγμή, με το προσωπικό να προειδοποιεί μέσω Καναλιού 16 (αγγλ. Channel 16 VHF) για την παραβίαση των ελληνικών συνόρων και να ζητεί την άμεση αποχώρηση του τουρκικού πλοίου. Επιπλέον, την παρουσία του έκανε και περιπολικό ανοικτής θαλάσσης του Ελληνικού Λιμενικού, συνοδεύοντας την κανονιοφόρο και παρακολουθώντας τις κινήσεις των Τούρκων.

Τα τούρκικα πλεούμενα παρέμειναν 7 λεπτά σύμφωνα με ανακοίνωση του ελληνικού Γενικού Επιτελείου Εθνικής Αμύνης, και στην συνέχεια αναχώρησαν με πιθανό προορισμό το λιμάνι της Αλικαρνασσού.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος δήλωσε για το συμβάν σε συνέντευξη του το 2017 στο πορτογαλικό κανάλι APTP πως η παραβίαση ήταν πάρα πολύ σοβαρή «γιατί δεν παραβιάστηκαν μόνο τα ελληνικά σύνορα αλλά και τα σύνορα της Ευρώπης. Παραβιάστηκε η Συνθήκη της Λωζάννης».

Αρχές 2018

Στις 17 Ιανουαρίου 2018 σημειώθηκε και άλλο συμβάν με τουρκική ακταιωρό, όταν ήρθε σε επαφή με την κανονιοφόρο Νικηφόρος του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, η οποία βρισκόταν σε προγραμματισμένη περιπολία στην ευρύτερη περιοχή των Ιμίων. Ειδικότερα, κατά τη διέλευση της Κ/Φ Νικηφόρου, η τουρκική ακταιωρός προχώρησε σε επικίνδυνο ελιγμό, ο οποίος οδήγησε σε πλευρική επαφή με το πλοίο του Ελληνικού ΠΝ, χωρίς όμως να καταγραφούν υλικές ζημιές στο ελληνικό πλοίο, με αυτό να συνέχισε την περιπολία του. Η τουρκική ακταιωρός συνοδευόταν από ακόμη δύο πλοία του Τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού. Με το πέραν του συμβάντος τα τουρκικά πλοία επέστρεψαν εντός τουρκικών χωρικών υδάτων.

Ένα μήνα αργότερα, κατά τη διάρκεια της νύχτας τις 12 Φεβρουαρίου, σκάφος του ελληνικού Λιμενικού Σώματος που βρισκόταν σε περιπολία στη θαλάσσια περιοχή των Ιμίων, εμβολίστηκε από τουρκική ακταιωρό, η οποία μετά το συμβάν απομακρύνθηκε προς τα τουρκικά παράλια. Το ελληνικό σκάφος υπέστη υλικές ζημιές στην πρύμνη του και μεταφέρθηκε στη Λέρο για επισκευή, χωρίς να υπάρξει κανένας τραυματισμός στα 27 μέλη του πληρώματος.

Το Κέντρο Επιχειρήσεων του Λιμενικού ενημέρωσε άμεσα τα υπουργεία Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών για το συμβάν

Μάρτιος 2024

Στις 15 Μαρτίου 2024, ένα ελληνικό και ένα τουρκικό σκάφος ενεπλάκησαν σε δεκάλεπτο θερμό επεισόδιο. Η τουρκική ακταιωρός εισήλθε σε ελληνικά χωρικά ύδατα με το σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού να προσεγγίζει ζητώντας την αποχώρησή του. Στη συνέχεια το σκάφος του Τουρκικού Λιμενικού αποχώρησε από τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας.

Η τουρκική εφημερίδα Sözcü ανέφερε πως το ελληνικό σκάφος κινήθηκε προς την Κάλυμνο, εισήλθε τα τουρκικά χωρικά ύδατα και ενώ προσπάθησε να φτάσει στα Ίμια 4 με 5 φορές, παρεμποδίστηκε από το σκάφος του τουρκικού Λιμενικού που βρισκόταν μισό μίλι από τις βραχονησίδες.Έπειτα, «Η ένταση έληξε όταν το ελληνικό σκάφος ρυμουλκήθηκε μπροστά από το νησί της Καλόλιμνου. Μετά το περιστατικό, δύο σκάφη της (τουρκικής) ακτοφυλακής από τα λιμάνια Μπόντρουμ και Γιαλικαβάκ στάλθηκαν στην περιοχή των Ιμίων»