Χημικό πρόσθετο συνδέεται με εκατομμύρια πρόωρες γεννήσεις και χιλιάδες θανάτους νεογέννητων παγκοσμίως

 Η έκθεση σε χημική ουσία που χρησιμοποιείται ευρέως στα πλαστικά φαίνεται να έχει συμβάλει σε περίπου 1,97 εκατομμύρια πρόωρες γεννήσεις και τον θάνατο 74.000 νεογνών το 2018, σύμφωνα με εκτιμήσεις ερευνητικής ομάδας.

Πρόκειται για τη χημική ουσία DEHP, μία από τις φθαλικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων σε οικιακά προϊόντα, καλλυντικά, απορρυπαντικά και εντομοαπωθητικά. Οι ουσίες αυτές μπορούν να διασπαστούν σε μικροσκοπικά σωματίδια και να εισέλθουν στο σώμα μέσω της τροφής, του αέρα και της σκόνης.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής το NYU Langone Health, έκαναν την πρώτη παγκόσμια εκτίμηση της σύνδεσης πρόωρων τοκετών με την έκθεση στο DEHP. Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει την έκθεση στο DEHP με καρκίνο, καρδιακές παθήσεις και στειρότητα. Για τη μελέτη τους εκτίμησαν την έκθεση σε DEHP το 2018 σε 200 χώρες και εδάφη αντλώντας δεδομένα από μεγάλες εθνικές έρευνες στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τον Καναδά. Χρησιμοποίησαν επίσης εκτιμήσεις από προηγούμενες έρευνες για να συμπληρώσουν περιοχές που δεν είχαν δικά τους δεδομένα. Ακολούθησαν την ίδια μεθοδολογία και για μια άλλη φθαλική ένωση που ονομάζεται DiNP και συχνά υποκαθιστά το DEHP.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό eClinicalMedicine, η έκθεση στο DEHP μπορεί να έχει συντελέσει σε περίπου 1,97 εκατομμύρια πρόωρους τοκετούς μόνο το 2018, ποσοστό άνω του 8% του παγκόσμιου συνόλου, και σε 1,2 εκατομμύρια χρόνια ζωής με αναπηρία (ασθένειες, τραυματισμούς και άλλα προβλήματα υγείας που προκαλούνται από την πρόωρη γέννηση). 

Παρόμοιο κίνδυνο ενέχει και η δεύτερη ουσία που μελετήθηκε. Το οικονομικό κόστος που σχετίζεται με τους θανάτους νεογνών κυμαίνεται από εκατομμύρια δολάρια έως εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια και για τις δύο ενώσεις.

Επίσης, εντοπίστηκε ότι αν και το DEHP χρησιμοποιείται ευρέως σε όλο τον κόσμο, ορισμένες περιοχές εκτιμάται ότι έχουν πολύ μεγαλύτερο μερίδιο των επιπτώσεων στην υγεία, με τη Μέση Ανατολή και τη Νότια Ασία να αντιπροσωπεύουν το 54% των εκτιμώμενων ασθενειών από πρόωρο τοκετό. Αυτές οι περιοχές έχουν ταχέως αναπτυσσόμενες βιομηχανίες πλαστικών και υψηλά επίπεδα πλαστικών αποβλήτων παγκοσμίως.

Επιπλέον, η Αφρική που αντιπροσώπευε το 26% των προβλημάτων υγείας από πρόωρο τοκετό συνδεδεμένο με το DEHP, έχει δυσανάλογο μερίδιο θανάτων σε σύγκριση με το ποσοστό της στις συνολικές πρόωρες γεννήσεις.

Διευκρινίζεται πάντως ότι υπάρχει κάποια αβεβαιότητα στα δεδομένα και γι' αυτό οι ερευνητές εξέτασαν ένα εύρος πιθανών τιμών. Αυτό το εύρος αβεβαιότητας έδειξε ότι η πραγματική επίδραση του DEHP θα μπορούσε να είναι έως και τέσσερις φορές μικρότερη από την κύρια εκτίμηση ή και ελαφρώς υψηλότερη. Όμως, ακόμα και με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, προσθέτουν, τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ένα σημαντικό βάρος για την υγεία.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ρύθμιση των φθαλικών ενώσεων μία προς μία κάθε φορά και η αντικατάστασή τους με άλλες είναι απίθανο να λύσει το ευρύτερο πρόβλημα. Όπως επισημαίνουν, είναι επείγουσα η ανάγκη για ισχυρότερη εποπτεία όλων των πλαστικών πρόσθετων.

Μ.Κουζινοπούλου ΑΠΕ ΜΠΕ