Επείγουσα παρέμβαση Παιδιάτρων για την προστασία ανηλίκων από ατυχήματα µε ηλεκτρικά πατίνια

 Επιστολή προς τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών απέστειλε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελµατιών Παιδιάτρων (Π.ΟΜ.Ε.Π.), εκφράζοντας την ανησυχία της για την δραματική αύξηση των τραυματισμών και θανάτων ανηλίκων από ατυχήματα µε Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτροκίνητα Οχήματα (ΕΠΗΟ) και ειδικότερα τα ηλεκτρικά πατίνια. "

Το πρόσφατο τραγικό δυστύχημα στην Ηλεία, µε τον θάνατο ενός 13χρονου που οδηγούσε ηλεκτρικό πατίνι και συγκρούστηκε μετωπικά µε αυτοκίνητο, προκαλεί πόνο και κάλεσμα για άμεση δράση. Δεν είναι απλώς μια είδηση. Είναι ένα παιδί που έφυγε από τη ζωή", αναφέρουν οι Παιδίατροι.

Σημειώνουν ότι "τα στατιστικά στοιχεία αποτελούν βαρύ κατηγορητήριο. Το 2025 καταγράφηκαν 109 τροχαία ατυχήματα µε ηλεκτρικά πατίνια στην Ελλάδα, εκ των οποίων δύο ήταν θανατηφόρα. Μόνο στο πρώτο δίμηνο του 2026 σημειώθηκαν ήδη 17 ατυχήματα, σχεδόν ένα κάθε τρεις ημέρες. Περισσότεροι από 400 ανήλικοι χρειάστηκαν νοσηλεία λόγω τέτοιων ατυχημάτων µμέσα σε έναν χρόνο, ενώ το πραγματικό µμέγεθος του προβλήματος εκτιμάται ακόμη µμεγαλύτερο λόγω έντονου φαινομένου υποαναφοράς.

Ανάλυση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και των κενών του

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο βασίζεται στον Ν. 5209/2025 (ΦΕΚ 100/Α/13-6-2025- Κωδικοποιημένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας), ο οποίος επικαιροποίησε τις ρυθμίσεις που είχαν τεθεί για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2020. Οι βασικές διατάξεις που αφορούν τα ΕΠΗΟ προβλέπουν:

- Μέγιστη ταχύτητα: 25 χλµ./ώρα

- Απαγόρευση κυκλοφορίας σε οδούς µε όριο άνω των 50 χλµ./ώρα

- Ηλικιακά όρια: 12 έτη για ΕΠΗΟ έως 6 χλµ./ώρα, 15 έτη για ΕΠΗΟ 6-25 χλµ./ώρα - Για παιδιά κάτω των 12 ετών σε δρόμους µε κυκλοφορία: υποχρεωτική συνοδεία από άτομο άνω των 16 ετών

- Υποχρεωτική χρήση κράνους εγκεκριμένου τύπου, κανονικά δεμένου

- Υποχρεωτικός αντανακλαστικός εξοπλισμός κατά τη νύχτα

- Απαγόρευση µμεταφοράς δεύτερου ατόμου

- Απαγόρευση χρήσης ακουστικών και κινητού τηλεφώνου χωρίς ανοιχτή ακρόαση - Πρόστιμα από 40 έως 200 ευρώ

Η Π.ΟΜ.Ε.Π. διαπιστώνει µε ανησυχία ότι, παρά την ύπαρξη αυτού του πλαισίου, το σύστημα παρουσιάζει σοβαρά κενά εφαρμογής και νομοθετικές ελλείψεις:

- Πλήρης απουσία ελέγχου στην πράξη: Ανήλικοι κάτω του νόμιμου ορίου ηλικίας οδηγούν καθημερινά ΕΠΗΟ χωρίς κανέναν έλεγχο.

- Μηδενική αστική εκπαίδευση: Ελάχιστοι χρήστες γνωρίζουν τους κανόνες, και ακόμη λιγότεροι τους τηρούν.

- Απουσία ευθύνης γονέων: Ο νόμος δεν προβλέπει ρητές κυρώσεις για γονείς που επιτρέπουν σε ανήλικους τη χρήση ΕΠΗΟ κατά παράβαση των ορίων.

- Έλλειψη εθνικού επιδημιολογικού µητρώου παιδικών ατυχημάτων µε ΕΠΗΟ, µε αποτέλεσμα σοβαρή υποαναφορά.

- Απουσία τεχνικών προδιαγραφών ασφαλείας για πατίνια που διατίθενται ως παιδικά προϊόντα.

Προτάσεις

Βάσει της ανωτέρω ανάλυσης, η Π.ΟΜ.Ε.Π. προτείνει ένα ολοκληρωμένο πακέτο παρεμβάσεων, οργανωμένο σε τέσσερις άξονες:

'Αξονας 1: Νομοθετικές / Κανονιστικές Παρεμβάσεις

- Αύξηση του ορίου ηλικίας για ΕΠΗΟ 6-25 χλµ./ώρα από τα 15 στα 16 έτη, σε εναρμόνιση µε ευρωπαϊκά πρότυπα.

- Ρητή νομοθετική πρόβλεψη γονικής/κηδεμονικής ευθύνης και διοικητικών κυρώσεων όταν ανήλικος χρησιμοποιεί ΕΠΗΟ κατά παράβαση των ορίων.

- Υποχρεωτική χρήση κράνους για όλους τους ανηλίκους κάτω των 18 ετών, ανεξαρτήτως συνθηκών κυκλοφορίας, µε ευθύνη γονέα/κηδεμόνα σε περίπτωση παράβασης.

- Απαγόρευση πώλησης ΕΠΗΟ ταχύτητας άνω των 15 χλµ./ώρα σε ανηλίκους, µε αντίστοιχη ευθύνη του πωλητή.

- Τεχνικός υποχρεωτικός περιορισμός ταχύτητας (speed limiter) στα 15 χλµ./ώρα για πατίνια που εμπορεύονται ως παιδικά/εφηβικά προϊόντα.

- Υποχρεωτική εμφανής σήμανση στη συσκευασία πατινιών µε τα ηλικιακά όρια, τους κανόνες και την υποχρέωση κράνους.

'Αξονας 2: Εκπαιδευτικές / Προληπτικές Παρεμβάσεις

- 'Αμεση εισαγωγή αγωγής οδικής ασφάλειας για ΕΠΗΟ στα προγράμματα σπουδών Δημοτικού και Γυμνασίου.

- Εθνική εκστρατεία ενημέρωσης γονέων µέσω σχολείων, παιδιατρικών ιατρείων και ΜΜΕ για τους κινδύνους και τις νομικές ευθύνες.

- Ενσωμάτωση σύντομης συμβουλευτικής για ασφαλή χρήση ΕΠΗΟ στις τακτικές παιδιατρικές επισκέψεις των ηλικιών 10, 12 και 15 ετών (πρόγραμμα anticipatory guidance).

- Συνεργασία µε εμπορικά καταστήματα για διανομή ενημερωτικού υλικού κατά την αγορά πατινιού.

'Αξονας 3: Ελεγκτικές Παρεμβάσεις / Επιβολή Νόμου

- Στοχευμένοι αστυνομικοί έλεγχοι σε σχολικές ζώνες, πάρκα και περιοχές µε αυξηµένη παιδική κυκλοφορία.

- Συνεργασία Αστυνομίας - Δήμων για δημιουργία ασφαλών υποδομών (ποδηλατόδρομοι, ζώνες ήπιας κυκλοφορίας) που να µμειώνουν τη σύγκρουση ΕΠΗΟ-αυτοκινήτων.

'Αξονας 4: Κλινικές / Επιδημιολογικές Παρεμβάσεις

- Ίδρυση εθνικού επιδημιολογικού µμητρώου καταγραφής παιδικών ατυχημάτων µε ΕΠΗΟ, για τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής.

- Ανάπτυξη πρωτοκόλλου κλινικής διαχείρισης τραυματισμών από ΕΠΗΟ σε παιδιατρικά ΤΕΠ.

Η Π.ΟΜ.Ε.Π. αναφέρει ότι "δεν τάσσεται κατά της κινητικότητας και της ελευθερίας των νέων. Αντιθέτως, αναγνωρίζει τα ηλεκτρικά πατίνια ως µέσο μεταφοράς µε θέση στις σύγχρονες πόλεις. Ωστόσο, η ελευθερία κάθε παιδιού τελειώνει εκεί που αρχίζει ο κίνδυνος για τη ζωή του".

Προσθέτει ότι τα παιδιά δεν έχουν ακόμη αναπτύξει πλήρως την κριτική ικανότητα αξιολόγησης κινδύνου, τις αντανακλαστικές αντιδράσεις ενός ενηλίκου οδηγού, ούτε τη σωματική αντοχή σε τραύματα που προκαλούνται από ατυχήματα µε ΕΠΗΟ. "Αυτό δεν είναι ατύχημα: είναι αναπτυξιακή πραγματικότητα που η πολιτεία έχει χρέος να λάβει υπόψη".

Ζητά την άμεση ανταπόκριση της Πολιτείας και την έναρξη διαβούλευσης για την υιοθέτηση του ανωτέρω πλαισίου προτάσεων.

ΑΠΕ ΜΠΕ