Κρήτη πόλεις και χωριά: 01/11/26

Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026

Το Νέο Χωριό (ή Νιο Χωριό) του δήμου Αποκορώνου

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 11, 2026 0

Το Νέο Χωριό (ή Νιο Χωριό) (επίσημο: το Νέον Χωρίον) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Αποκορώνου στην περιφερειακή ενότητα Χανίων της Κρήτης. Βρίσκεται σε υψόμετρο 80 μέτρων, στην κοιλάδα του ποταμού Ξιδέ.

Το χωρίο βρίσκεται πάνω στην παλαιά εθνική οδό Χανίων-Ρεθύμνου και απέχει 23 χιλιόμετρα από τα Χανιά.

Βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Αρμένοι και Στύλος.

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Neoghorio Psichro στην επαρχία Αποκορώνου.

Στην ενετική απογραφή του 1583 από τον Καστροφύλακα αναφέρεται ως Neo Corio με 225 κατοίκους, 32 οφειλόμενες αγγαρείες και 19 προνομιούχους.

Ο Βασιλικάτα το αναφέρει το 1630 ως Neo Choriò.

Την περίοδο της τουρκοκρατίας, το χωριό ήταν βακουφικό. Σύμφωνα με την αιγυπτιακή απογραφή του 1834, στο χωριό κατοικούσαν 50 χριστιανικές και 3 μουσουλμανικές οικογένειες.

Το 1881 αναφέρεται ως Νιο Χωριό και είχε 451 κατοίκους μαζί με τα χωριά Κατσουφρυανά και Μανουδιανά και ανήκε στο δήμο Αρμενών.

Στην πάνω γειτονιά του χωριού σώζεται έπαυλη η οποία άρχισε να κατασκευάζεται στην όψιμη ενετική εποχή και τροποποιήθηκε κατά την τουρκοκρατία.

Το συγκρότημα αποτελείται από ελαιοτριβείο, αποθήκες και χώρους κατοικίας. Σε ύψωμα νότια του χωριού σώζεται σε ερειπωμένη κατάσταση τουρκικός κουλές (οχυρωματικός πύργος).

Αναφέρεται επίσημα το 1925 στο ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίηση του Κλεισθένης Ι αποτελεί την κοινότητα Νέου Χωρίου Αποκορώνου που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αρμένων του δήμου Αποκορώνου ενώ σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 556 κατοίκους.

Στο χωριό γεννήθηκε η Αλκυόνη Παπαδάκη, συγγραφέας δεκάδων βιβλίων. Επίσης, ο Χρήστος Μαρκογιαννάκης (1947), βουλευτής εκλεγμένος με τη Νέα Δημοκρατία, ο οποίος διατέλεσε Υφυπουργός Δημόσιας Τάξης, Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών και Αντιπρόεδρος της Βουλής.

Ο ανηψιός του Αλέξανδρος ήταν υποψήφιος περιφερειάρχης Κρήτης το 2019.

Κρητικά γλέντια απο τα καφενεία στα υπαίθρια νυχτερινά κέντρα

13 - ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΚΡΗΤΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 11, 2026 0

Δεκαετία του 80 λοιπόν βρίσκει το νησί σε διαφορετική μορφή απ αυτή που το άφησε ένας μετανάστης πριν από 40 χρόνια. Η πολιτική κατάσταση αλλά και τα τσάρτερς που καταφθάνουν κάθε καλοκαίρι δίνουν την δυνατότητα στους Κρήτες να εμφανίζουν ένα απ τα πιο υψηλά κατά κεφαλήν εισοδήματα στην Ελλάδα και ταυτόχρονα, ικανοποιώντας τις μιμητικές τους τάσεις, να νιώθουν οτι η απόσταση απ τους ευκατάστατους Αθηναίους έχει μικρύνει.

Όμως το τίμημα περιμένει να πληρωθεί και η πληρωμή του και γίνεται ακόμα και σήμερα αργά αλλά σταθερά. Το χρήμα για να δώσει πρεστίζ και οικονομική ευμάρεια στους νεοκρητικούς ζητά σαν αντάλλαγμα κάτι που δεν καταναλώνεται ούτε έχει εμφανή οικονομική αξία. Zητά να διαβρώσει θεσμούς και αξίες που οδηγούσαν τους Κρήτες σ όλες τις προηγούμενες δύσκολες αλλά αυθεντικές δεκαετίες.

Έτσι ο ισχυρός Κρητικός χαρακτήρας και μαζί του οι ντόπιες μουσικές παραδόσεις χάνουν την αγνότητά τους σαν. Απ τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 80 και μέχρι τις ημέρες μας η Κρητική μουσική παράδοση θα περάσει μια απρόβλεπτη αλλά σημαδιακή κρίση.

Το υψηλό βιοτικό επίπεδο του νησιού, απόρροια του γρήγορου πλουτισμού, απαιτεί εκσυγχρονισμό της περιοχής με τα ξενόφερτα αστικού τύπου δεδομένα. Επιδεικτική κατανάλωση υλικών αγαθών, ατομισμό, εμπορευματοποίηση των παραδόσεων. Το πολιτισμικό σοκ στο οποίο υποβάλλεται, ακόμα και σήμερα, ο Κρητικός λαός είναι τεράστιο . Σοκ που είναι εμφανές σε κάθε κοινωνική δραστηριότητα και συμπεριφορά.

Το γυαλί της τηλεόρασης είναι ήδη σε κάθε σπίτι, αστικό ή αγροτικό, και όπως ξέρουμε το γυαλί επιβάλλει. Μέσα απ αυτό περνάει ένα πρότυπο ζωής ομοιόμορφο για όλους. Αυτό είναι όμορφο, αυτό είναι καλό, αυτό είναι μοντέρνο! Τα κοινά δεδομένα ισχύουν για όλους ανεξαιρέτως Μακεδόνες, Θεσσαλούς, Κρητικούς και οφείλουν να τα ακολουθήσουν. Η παραδοσιακή μουσική εμφανίζεται σε ελάχιστα κάθε εβδομάδα προγράμματα των κρατικών καναλιών ενώ στα ιδιωτικά αργότερα δεν πουλάει οπότε βγαίνει εκτός. Τα δε τοπικά κρητικά κανάλια πρέπει να εισέλθει η δεκαετία του 90 για να εμφανισθούν και να προβάλλουν την τοπική τους μουσική. Παράλληλα μέσα απ τις τηλεοπτικές συχνότητες αρχίζει να προβάλλεται σαν μοντέλο διασκέδασης το club με ξένη μουσική για τους νέους και για τους μεγαλύτερους, που τους πέφτει λίγο δυσνόητο το ξένο προϊoν, υπάρχει έτοιμη η εναλλακτική λύση του λαϊκού, αλλά ποιου λαϊκού;

Τα προβλήματα αυτής της μορφής δεν είναι μόνο για την Κρήτη αλλά και για την κατευθυντήρια δύναμη απ όπου πηγάζουν όλα, την πρωτεύουσα. Εκεί λοιπόν το γνήσιο ελληνικό λαϊκό τραγούδι εκτοπίζεται και αρχίζει να πρωταγωνιστεί το φθηνό ευκολοχώνευτο λαϊκό των σουξέ και των πολυπλατινένιων δίσκων. Ομορφόπαιδα και σταρλετίτσες γίνονται αστέρες εν μια νυκτί και τα άσματα που ακούγονται έχουν να κάνουν με παπαγάλους, καμπριολέ αυτοκίνητα και κοντούς με γραβάτες. Όπως καταλαβαίνει κανείς ο στίχος που επικρατεί έχει πέσει πολύ χαμηλά (πιο χαμηλά, πιο χαμηλά, πιο χαμηλά... όπως λέει και το σουξέ)

Η ελληνική τουριστική βιομηχανία έχει αρχίσει το ομόφωνα προοδευτικό έργο της αρκετά πριν την τηλεόραση. Έχει συνειδητοποιήσει τη δύναμη και τον ρόλο της, μόνο που τα αποτελέσματα της στρατηγικής της είναι μια βόμβα με βραδύκαυστο φυτίλι. Προσπαθώντας να βρει σύμβολα διαφημιστικών εκστρατειών ψάχνει το οπλοστάσιο της ιστορίας και της λαϊκής παράδοσης. Τα σύμβολα όμως αυτά χρησιμοποιούμενα με τόσο άσχημο τρόπο οδηγούν οργανικά στοιχεία της κρητικής πολιτισμικής κληρονομιάς, μέσα από συνεχείς υποβαθμίσεις, στον εκφυλισμό. Έτσι λοιπόν η καταπληκτική λαϊκή δημιουργία και τέχνη οδηγήθηκε στον οχετό ενός φθηνού και ευκόλως εξαγώγιμου φολκλόρ. Η περήφανη λύρα ακολουθώντας τη μοίρα του μπουζουκιού διακοσμεί καρτ-ποστάλ, μπρελόκ, διακοσμητικά πιάτα μέχρι και νυχοκόπτες.

Οι κρητικές τοπικές φορεσιές ντύνουν κουκλάκια που πωλούνται στο λιμάνι πριν την αναχώρηση των τουριστών, ως ενθύμιο διακοπών από ένα ηρωικό τόπο που παράγει ρακί και περίφημα αναμνηστικά μαχαίρια με κέρατο από αίγαγρο για λαβή. Για να έχουν δε τόσο οι αλλοδαποί όσο και οι συμπατριώτες μας τουρίστες μια σφαιρική ανάμνηση της Κρήτης φροντίζουν να πάρουν μαζί τους και καμιά κασετούλα με λύρα και πεντοζάλη (κι ας τους φαίνονται μονότονα). Φυσικά θα αγοράσουν ότι μουσικό προϊόν βρουν μπροστά τους και δυστυχώς δεν είναι πια όλα τα προϊόντα της κρητικής δισκογραφίας πρώτης ποιότητας.

Τώρα πια ανάμεσα στους μεγάλους παραδοσιακούς καλλιτέχνες που συνεχίζουν τη μουσική παράδοση του τόπου αρχίζουν να ξεπετιούνται τα βλαστάρια της μοντέρνας σποράς. Νέα παιδιά που έμαθαν την λύρα είτε πρακτικά απ την προηγούμενη γενιά, είτε σε κλισαρισμένες σχολές παραδοσιακών οργάνων, διεκδικούν το δικό τους κομμάτι στην πίτα της μουσικής και της διασκέδασης, μόνο που υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά. Πολλοί απ αυτούς είναι δημιουργήματα αστικών περιοχών, μουσικών σχολών και το βασικότερο της νέας τάξης πραγμάτων. Συντελεστές που δεν μορφοποιούν γνήσιες κρητικές μουσικές ψυχές αλλά απαίδευτους καλλιτέχνες σουξεδιάρικου τύπου. Ως γνωστόν, ο αυθεντικός δημοτικός καλλιτέχνης πρέπει να εκφράζει την ψυχή του, τα βιώματα του, την καθημερινή ιστορία του τόπου του και όλα αυτά με γνήσια μουσική και στίχο, γεμάτα έμπνευση και αυτοσχεδιασμό που δεν καταγράφονται με μαύρα σημάδια πάνω σε πεντάγραμμα χαρτιά και ξενόφερτες λέξεις. Ομως αυτά τα παιδιά δεν είναι βοσκοί, δεν είναι πια αγρότες, δεν στερούνται των υλικών ανέσεων. Την θέση των άγονων βουνών και της ρακής έχουν πάρει οι τέσσερις τοίχοι των μπαρ, οι τουρίστριες και τα ουίσκια. Το κυριότερο δεν έχει φανεί κάποιος ορατός εχθρός που θα τους ξυπνήσει την ανεξίτηλη, έστω και σε λανθάνουσα κατάσταση, κρητική συνείδηση για να τραγουδήσουν αμυνόμενοι σ αυτόν.

Έτσι ο κάθε νέος αγοράζοντας ένα καλό όργανο (μια καλή λύρα φτάνει τις 150 με 200.000 δρχ. και ένα λαούτο τις 300 με 350.000 δρχ.) και μαθαίνοντας μερικά βασικά πράγματα μπορεί να τραγουδήσει για τη μοντέρνα ζωή του με μοντέρνο στίχο αλλά σε παραδοσιακές μουσικές φόρμες, γιατί το άνοιγμα νέων μουσικών δρόμων στην παραδοσιακή μουσική είναι δύσκολο και θέλει πολύ δουλειά. Που υπομονή και όρεξη για δουλειά στην εποχή της ευκολίας;

Αυτή η μερίδα νέων καλλιτεχνών είναι που ηχογραφεί, αβασάνιστα στις περισσότερες εταιρείες δίσκους που σε λίγα χρόνια δεν τους θυμάται κανείς. Δίσκους προϊόντα φτηνών παραγωγών που τις περισσότερες φορές τα έξοδα των οποίων καλύπτουν οι ίδιοι πουλώντας κανένα χωραφάκι (μια καλή παραγωγή δίσκου κοστίζει από 1 μέχρι 5 εκατομμύρια δρχ. συν τα διαφημιστικά έξοδα)μόνο και μόνο για να βάλουν την φωτογραφία τους στο εξώφυλλο και να ανεβάσουν το κασέ τους στα γλέντια και τους γάμους. Άλλωστε τα έσοδα και τα χαρίσματα που μπορούν να έχουν από ένα τέτοιο γλέντι είναι πολύ υψηλά για να είναι αμελητέα. Ποσά της τάξης των 200 και των 300.000 δρχ. σαν νυχτοκάματο είναι πολύ συνηθισμένα για μια βραδιά, βγαίνουν πολύ πιο εύκολα απ ότι σκάβοντας στο χωράφι και μάλιστα αφορολόγητα. Για να μπούμε όμως ακόμα πιο βαθιά, τώρα πια η κοινωνική ολοκλήρωση που υπήρχε στον ψαρά, τον γεωργό ή τον βοσκό που μετατρεπόταν το βράδυ σε λυράρη, χορευτή, τραγουδιστή δεν υπάρχει.

Τώρα πια οι άνθρωποι - εργαλεία είναι μονοδιάστατοι . Έξω απ αυτά τα εξειδικευμένα επαγγελματικά τους πεδία νιώθουν αμήχανα και σαστισμένα. Όπως ακριβώς νιώθουν οι περισσότεροι παρευρισκόμενοι στα γλέντια τα τελευταία χρόνια.

Τα πολυθρύλητα πανηγύρια για παράδειγμα της Κρήτης καταντούν μερικές φορές ανιαρές εθιμοτυπικές επαναλήψεις κακέκτυπα του παλιού εαυτού τους, έτσι ώστε από ομαδική θρησκευτική λατρεία και ψυχαγωγική μέθεξη να γίνονται τόποι επίδειξης, προβολής, αισχροκέρδειας, ανίας και αμηχανίας ενός έκπληκτου, στριμωγμένου και μοναχικού πλήθους. Ενός πλήθους που θα απαιτήσει ν ακούσει τα φτηνιάρικα λαϊκά μέσα στο πρόγραμμα και θα εξυψώσει τον αδούλευτο και διψασμένο για αποδοχή, νεαρό καλλιτέχνη που θα ικανοποιήσει το γούστο του και τις παραγγελιές του.

Παράλληλα τα θρυλικά κρητικά κέντρα των περασμένων δεκαετιών οδηγούνται σε μαρασμό. Οι επιχειρηματίες που επένδυαν παλιά σ αυτά, βλέποντας τη στροφή του κοινού (ειδικά στις αστικές περιοχές) προς τη νέα κατάσταση σχεδόν τα εγκαταλείπουν. Έτσι βλέπουμε κέντρα διασκέδασης με χαμηλή φολκλορική αισθητική, με μενού απαράλλαχτα στο χρόνο (μπριζόλα, παιδάκι και παιδάκι και τα λοιπά γνωστά και κλασσικά) και το κυριότερο με ορχήστρες κρητικολαικές ικανές να παίζουν και κρητικά και λαϊκά. Ως γνωστόν όμως δύο καρπούζια στην ίδια μασχάλη δεν χωράνε και έτσι το επίπεδό τους σε δύο διαφορετικά είδη δεν είναι δυνατόν να είναι το ίδιο με τα εξειδικευμένα στα κρητικά συγκροτήματα. Παράλληλα κανένα απ τα αξιοσέβαστα ονόματα δεν τραγουδάει για μεγάλο διάστημα στον ίδιο χώρο. Εδώ δεν είναι λαϊκά που το πρόγραμμα βγαίνει από 6-7 τραγουδιστές. Εδώ το πρόγραμμα βγαίνει από λίγους καλλιτέχνες που αν τραγουδάνε έξι ώρες κάθε νύχτα επί μια σεζόν πάει κάηκαν και κανείς τους δεν θα το ήθελε αυτό. Έτσι με αυτή τη χαμηλή ποιότητα στο πρόγραμμα το κοινό εγκαταλείπει τα κρητικά κέντρα και φυσικά που θα οδηγηθεί; Που αλλού παρά στα κέντρα με λαϊκό πρόγραμμα, που κι αυτά όμως χτυπημένα στο τέλος της δεκαετίας του 80 απ το σύγχρονο ρεύμα, δίνουν τη θέση τους στα μαγαζιά με πρόγραμμα από δίσκους και disk - jockeys. Τα ελληνάδικα της χαρτοπετσέτας και του στριπ -τηζ. Μια καλή ανάμνηση λοιπόν οι χρυσές εποχές του Μίτου και της Αριάδνης (ενδεικτικά) από το 1970 μέχρι το 82-83 όπου έβλεπες 300 άτομα σε καθημερινή βάση σε κρητικά κέντρα να δίνουν έσοδα και θάρρος στους επιχειρηματίες του είδους.

Τα γλέντια οργανώνονταν στα ταπεινά καφενεία του χωριού, στα δώματα των σπιτιών, στους περιβόλους των εκκλησιών, στις αλάνες κάτω από τεράστιες καρυδιές και γερικους πλατάνους, μέσα σε αυτοσχέδιες καλύβες και όπου αλλού μπορούσαν να σύρουν τα βήματά τους οι χορευτές. Οι οργανοπαίκτες ήταν, κατά κύριο επάγγελμα ξωμάχοι, που γνώρισαν παράλληλα λίγη μουσική, με την οποία συντόνιζαν τα ζάλα των χορευτών. Το μουσικό όργανο που κυριαρχούσε παλαιότερα ήταν η ασκομαντούρα. Ο χωριανός μου ο μαντουράρης, με μόνη την ασκομαντούρα, διεκπεραίωσε μουσικά δεκάδες γάμους και άλλα τόσα τοπικά πανηγύρια. Αργότερα μπήκε στην υπηρεσία του γλεντιού, στα μέρη του Λασιθίου, το βιολί, η μαντόλα και το λαγούτο. Οι βιολάτρες του τόπου μου δεν ήταν σίγουρα Καλογερίδηδες. Ολοι τους όμως έβγαζαν το γλέντι και διασκέδαζαν τους χωριανούς μου. Από όλους τους βιολάτορες ξεχώριζε ο Γεράνης, ένας υψηλόκορμος Αγιοπαρασκιώτης που είχε παντρευτεί στον Αβρακόντε και έπαιζε και ευρωπαϊκά ταγκό, βάλς και Μπόσα Νόβα. Καλός ήταν κι ένας άλλος Αβρακοδιανός ο Μιλτιάδης παρόλο που δεν προσάρμοζε τις μαντινάδες του στις εποχές του χρόνου. Ετσι σ’ένα γλέντι που γινόταν στην καρδιά του χειμώνα τραγουδούσε: “Ηρθε πάλι η άνοιξη, τα χελιδόνια εφτάξαν!..” Εξω όμως είχε σταθεί μισό μέτρο το χιόνι.

Για να καλυφτούν οι μουσικές ανάγκες των μεγάλων πανηγυριών, κυρίως του Αη Γιαννιού, προσήρχοντο στο Λασιθι επιφανείς μουσικοί από τους δυο νομούς της Ανατολικής Κρήτης, που έφερναν μαζί τους και πρωτόγονα- έστω- ενισχυτικά μηχανήματα.

Ηταν τέτοια η εντύπωση που μου έκαναν τα μεγάφωνα που νόμιζα ότι μέσα στα κουτιά αυτά ήταν ο άνθρωπος που τραγουδούσε τόσο δυνατά. Σαν να βλέπω τώρα να παίζουν σε φτωχά καφενεία του χωριού μου ο αείμνηστοςΞυλούρης, ο Γιώργης ο Καλομοίρης, ο Μανουράς, ο Ηρακλής ο Σταυρουλάκης, ο Καστίγος, ο Μουντακης, ο Δερμιτζογιάννης κ.α. ονομαστοί που τότε ήταν νέοι,ανεπιασάρηδες οι περισσότεροι. Οταν έπαιζαν οι παραπάνω, συνήθως τα γλέντια που ταυτόχρονα γινόντουσαν σε άλλα καφενεία με ντόπιους διέλυαν και οι βιολάτορες πήγαιναν και παρακολουθούσαν, όρθιοι την πόρτα τους σημαντικούς οργανοπαίκτες.

Σήμερα οι ιδιοκτήτες των κέντρων προσκαλούν τους οργανοπαίχτες και τους προσφέρουν σεβαστή χρηματική αμοιβή. Τα παλιά όμως χρόνια οι μουσικοί του τόπου πρότειναν στους καφετζήδες να παίζουν στο καφενείο τους χωρίς καμιά αποζημίωση. Ο καφετζής δεν χρειαζόταν να το πολυσκεφτεί γιατί δεν απαιτούνταν ιδιαίτερες προετοιμασίες για να οργανωθεί το γλέντι. Μια επίσκεψη στο παντοπωλείο ήταν αρκετή, για να εφοδιαστεί το καφενείο με λουκούμια, φλόκες, βανίλια και μια παραγγελία στο λεμονατζή να φέρει τα αναψυκτικά που χρειαζόντουσαν. Τραπέζια δεν υπήρε χρεία να βρεθούν, γιατί δεν είχαν καμιά χρησιμότητα. Το κοινό ήθελε μόνο καρέκλες ή εν ανάγκη πάγκους για να καθίσει και τίποτα περισσότερο. Επαιρνε στο χέρι καθένας τη φλόκα του ή το αναψυκτικό του καιέκανε το σεΐρι” του, δηλαδή απολάμβανε τα δρώμενα.

Στα τελευταία καθίσματα θρονιαζόντουσαν οι “ακίνητοι” δηλαδή οι ηλικιωμένοι και όσοι δεν ήξεραν να χορεύουν. Κοντά στην πίστα άραζαν οι “κινητοί” δηλ. οι κοπελιές, οι ντελικανήδες και οι χορευτές. Οι πιο θερμόαιμοι απ’αυτούς δεν κάθιζαν ποτέ, άλλά χόρευαν ασταμάτητα.

Χωρίς δουλειά δεν έμεναν κι οι πιο νόστιμες κοπελιές. Ολοι τις σήκωναν θέλοντας και μη να τους συνοδέψουν στο χορό. Αντίθετα οι πιο κακομούτσουνες έμεναν ασάλευτες στις καρέκλες τους.

Πέρασαν τόσα χρόνια και ακόμα θυμάμαι το ζωγραφισμένο παράπονο στο πρόσωπό τους.

Οι πιο πολλοί χορευτάκιζαν λες και πατούσαν σταφύλλια. Υπήρχαν όμως και αρκετοί εξαίσιοι χορευτές που χόρευαν σεμνά και ταπεινά, έκαναν όμορφες κοκκαλιές, χαριτωμένα στριφογυρίσματα και ποτέ δεν πατούσαν τα πόδια των θεατών. Μερικοί όμως, όπως ο Σκύβαλος και ο Κρασανονικόλης ήταν “ατζούμπαλοι” χορευτές. Πηδούσαν ζωηρά, έκαναν τσαλίμια, έτρεχαν μπρος-πίσω, σήκωναν ψαλίδια στον αέρα και γενικά ήθελαν ένα αλώνι για να εκτελέσουν τις χορογραφίες τους. Ολοι οι θαμώνες σύρνονταν πίσω για να μην τσαλαπατηθούν από τους δυναμικούς αυτούς γλεντανθρώπους.

Συχνά ακούγονταν τα συνθήματα “Ντάμα λυράρη” και “Ντάμα μπουφέ” από κάποιο χορευτή. Το πρώτο σύνθημα σήμαινε ότι οι άντρες χορευτές έπρεπε να βάλουν “μπαξίσι”, δώρο στους οργανοπαίκτες. Το δεύτερο ότι ανελάμβαναν να πληρώσουν το κέρασμα που θα έκανε ο καφετζής στους χορευτές και στις χορεύτριες. Οι χορευτές έβαζαν ένα κέρμα μέσα στη μαντόλα του οργανοπαίκτη. Ο γνωστός όμως Μαντούρης το απαγόρεψε αυτό, γιατί όταν άδειαζε τη μαντόλα για να μετρήσει τη “σοδειά” έβρισκε μέσα πολλά κουμπιά και καταργημένα κέρματα.

Μερικοί βιολιτζήδες, αν και μέτριοι κατόρθωναν να διαλύουν τα γλέντια, καλύτερων συναδέλφων τους με πονηρά τερτίπια. Ο Τερτίπης έσερνε πάντα στα γλέντια του 5-6 αερλίδικες, όμορφες και χορευτίνες συγγενείς του που τραβούσαν σαν μαγνήτες όλους τους νέους του χωριού και γινόταν ο χαμός. Ταυτόχρονα έδινε σε κάποιο έμπιστό του το ποσό αυτό ως “μπαξίσι”. Ετσι οι άλλοι γλεντοκόποι παρεσύροντο και τον ακολουθούσαν. Γι’αυτό η σοδειά του μέτριου μουσικού ήταν μεγαλύτερη από εκείνη του ξακουστού λυράρη που δεν έκανε μήτε σεφτέ, μερικές φορές.

Εντύπωση μου έκανε ο τρόπος που λειτουργούσαν οι χορευτές στο σιγανό χορό. Συνήθως μια κατεχαρού μαντιναδολόγισσα έλεγε από μια μαντινάδα για κάθε χορευτή. Ο καθένας ήταν υποχρεωμένος ν’απαντήσει με μαντινάδα στη μαντινάδα. Αυτό μου θύμιζε το διάλογο που γινόταν ανάμεσα στην κορυφαία του αρχαίου χορού με τον υποκριτή. Πολλοί κατάφερναν ν’απαντούν επιτυχώς στις ανεγυριστικές μαντιναδολογικές προκλήσεις. Αλλοι όμως έψαχναν τρύπα στο πάτωμα του καφενείου να κρυφτούν, όταν δεν μπορούσαν ν’απαντήσουν. Σ’ένα τέτοιο σιγανό κάποτε μια Πεδιαδίτισσα κοπελιά, που δε δούλεψε ποτέ της απευθύνθηκε σ’ένα ροδαλό και δουλεμένο νέο:

-Λασιώτη εγώ δα παντρευτώ, που’ναι γερή η καρδιά του

και σαν τα τριαντάφυλλα είναι τα μάγουλά του.

Και ο Λασιώτης της απάντησε:

- Λασιώτη συ μην παντρευτείς, γιατί δα μετανιώσεις,

απ’τη δουλειά εκειά ψηλά σιγά-σιγά θα λιώσεις.

Ενας άλλος αγροίκος μαντιναδολογικά προσπαθούσε ν’απαντήσει στην πρόκληση λέγοντας: “Ο σάντολός μου του παπά…”. Και ξανά μανά “Ο σάντολος μου του παπά…” Οπότε σηκώνεται όρθιος ο Βασίλης του παπά: “Ω ανάθεμά σε και’σενα και το σάντολό σου!” Κι ήταν ο ίδιος ο σάντολος της ανολοκλήρωτης μαντινάδας!

Σήμερα στα νυχτερινά κρητικά κέντρα δεν υπάρχει πια αυτή η αυθορμησία. Ολα είναι τυποποιημένα και άνοστα. Ακόμα και αυτά τα χορευτικά συγκροτήματα, που εκτός από τους πήδους και το συγχρονισμό τους, δεν προσφέρουν τίποτε άλλο, γιατί χορεύουν επαγγελματικά. Ο παλιός χορευτής λειτουργούσε στο γλέντι. Εξωτερίκευε αυτό που ένιωθε. Εμείς νιώθομε αυτό που εξωτερικεύομε;

Στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης βασιλόπιτας της Τοπικής Οργάνωσης της Νέας Δημοκρατίας Ιεράπετρας ο Γιάννης Πλακιωτάκης

11 - ΠΟΛΙΤΙΚΗ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 11, 2026 0

Στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης βασιλόπιτας της Τοπικής Οργάνωσης της Νέας Δημοκρατίας Ιεράπετρας παρευρέθηκε ο Α’ Αντιπρόεδρος της Βουλής και βουλευτής Λασιθίου της Ν.Δ., Γιάννης Πλακιωτάκης, απευθύνοντας μήνυμα ενότητας, σταθερότητας και αναπτυξιακής προοπτικής.

Ο κ. Πλακιωτάκης εξέφρασε τη χαρά του για τη μεγάλη συμμετοχή και ευχήθηκε υγεία, πρόοδο και δημιουργία σε όλες τις Λασιθιώτισσες και όλους τους Λασιθιώτες, επισημαίνοντας ότι η Νέα Δημοκρατία συμπληρώνει επτά χρόνια διακυβέρνησης μέσα σε απαιτητικές συνθήκες. Παράλληλα, συνεχάρη θερμά τον νέο Πρόεδρο της Τοπικής Επιτροπής Νέας Δημοκρατίας Ιεράπετρας, κ. Βαγγέλη Παπακωνσταντή, και όλα τα μέλη της ΤΕ, καθώς και τον νέο Πρόεδρο της ΔΕΕΠ Λασιθίου, κ. Αθανάσιο Κατσαγκόλη, για την ανάληψη των καθηκόντων τους, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συλλογικής προσπάθειας για την ενίσχυση της παρουσίας και της δράσης του κόμματος στην περιοχή.

Όπως τόνισε, η Νέα Δημοκρατία παραμένει η πολιτική δύναμη που εγγυάται σταθερότητα, ασφάλεια και σιγουριά για το μέλλον της χώρας, καλώντας τους πολίτες να συγκρίνουν τη σημερινή Ελλάδα με εκείνη του 2019. Παράλληλα τόνισε ότι πρέπει να αποφεύγουμε τη λογική του λαϊκισμού και να στηριζόμαστε σε μεθοδικές και ουσιαστικές πολιτικές που φέρνουν αποτελέσματα για όλους. Αναφέρθηκε στη σταθερή οικονομική πορεία της χώρας, στους αυξημένους ρυθμούς ανάπτυξης και στη γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα μεγάλα έργα του νομού Λασιθίου, υπογραμμίζοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ο οδικός άξονας Άγιος Νικόλαος – Νεάπολη, το μεγαλύτερο έργο υποδομής που έχει γίνει ποτέ στην περιοχή. Παράλληλα, δρομολογούνται έργα και βελτιωτικές παρεμβάσεις, καθώς και εγγειοβελτιωτικά έργα που η περιοχή της Ιεράπετρας ανέμενε για δεκαετίες, ενώ έχουν ήδη υλοποιηθεί σημαντικές παρεμβάσεις σε ανόρυξεις γεωτρήσεων, αρδευτικά δίκτυα, νέες εκπαιδευτικές δομές και ανακαινίσεις δημόσιων σχολείων σε όλο τον νομό. Πρόκειται για έργα που ενισχύουν την καθημερινότητα των πολιτών και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής στην περιοχή, φέρνοντας την Ιεράπετρα και τον ευρύτερο νομό στο χάρτη των μεγάλων αναπτυξιακών υποδομών.

Ο κ. Πλακιωτάκης υπογράμμισε ότι, παρά τις δυσκολίες και τις καθυστερήσεις που αναγνωρίζονται, ο συνολικός απολογισμός της κυβερνητικής πορείας είναι θετικός, τονίζοντας ότι καμία πρόοδος δεν επιτυγχάνεται ατομικά αλλά μέσα από τη συλλογική συνεργασία κυβέρνησης, βουλευτών, Δήμων, Περιφέρειας και τοπικών φορέων. Στο πλαίσιο της ομιλίας του αναφέρθηκε και στη συμπλήρωση δέκα χρόνων από την εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, τονίζοντας ότι το κόμμα αποτελεί σήμερα το σταθερό τιμόνι του πολιτικού συστήματος, με απολογισμό ευθυνών, επιτυχιών και ουσιαστικής προσφοράς στη χώρα.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν επίσης ο Δήμαρχος Ιεράπετρας, Μανώλης Φραγκούλης, ο Δήμαρχος Οροπεδίου, Γιώργος Αθανασάκης, ο Διοικητής Υγειονομικής Περιφέρειας, Νεκτάριος Παπαβασιλείου, η Διοικήτρια του Γενικού Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου και Διασυνδεόμενων Νοσοκομείων Λασιθίου, Ευαγγελία Φανούρακη, ο Αντιπεριφερειάρχης Αθλητισμού, Λεωνίδας Τερζής, η Περιφερειακή Σύμβουλος, Ελένη Βλάση, ο Τομεάρχης Νομού, Στέργιος Μαρής, ο Αντιδήμαρχος Αγίου Νικολάου, Αντώνης Μαύρης, εκπρόσωποι της ΔΕΕΠ Ηρακλείου, ο Πρόεδρος της Τοπικής Επιτροπής ΝΔ Αγίου Νικολάου, Γιώργος Μπαρμπούνης, ο Πρόεδρος της Τοπικής Επιτροπής ΝΔ Σητείας, Παντελής Λιανουδάκης, καθώς και πολλά στελέχη και φίλοι του κόμματος.

Η Βενεζουέλα και οι εσωτερικές ισορροπίες στις ΗΠΑ

10 - ΑΠΟΨΕΙΣ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 11, 2026 0

Η Βενεζουέλα και οι εσωτερικές ισορροπίες στις ΗΠΑ

Geoeurope: Η ομάδα της γεωπολιτικής

Η στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα, η σύλληψη/απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο και η μεταφορά του στις ΗΠΑ, έχουν δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα στο επίπεδο των παγκόσμιων γεωπολιτικών συσχετισμών.

Υπάρχει όμως και το εσωτερικό ακροατήριο των ΗΠΑ, καθώς και ενδοκυβερνητικές αντιπαλότητες για τα θέματα στρατηγικής κατεύθυνσης της χώρας.

Όσον αφορά την εσωτερική πολιτική στις ΗΠΑ, η εξάλειψη από το προσκήνιο του Νικολάς Μαδούρο και η εμφάνιση νέας ηγεσίας υπό την προσωρινή πρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκεζ, ενισχύει κάπως τον Μάρκο Ρούμπιο, καθώς η καταπολέμηση των Τσαβιστών ήταν η μακροχρόνια ατζέντα του. Η αποτυχία της επιχείρησης πιθανότατα θα ενίσχυε τη θέση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς ως του πιο συνεπούς εκφραστή του απομονωτισμού, κοντά στους ακτιβιστές του κινήματος MAGA που υποστηρίζουν την αρχή του «να μείνουμε έξω από αυτό».

Ωστόσο, ο Βανς προωθεί επίσης την κυριαρχία των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο και το Δόγμα Μονρόε(Ντονρόε, όπως έχει μετονομαστεί πρόσφατα), επομένως είναι δύσκολο να συζητηθούν εδώ εσωτερικές διαφορές. Η διαφαινόμενη διεκδίκηση της ηγεσίας στη μετά-Τραμπ εποχή, θα πρέπει να περιμένει τις επόμενες εξελίξεις.

Ο Βανς διατύπωσε ολοκληρωμένα το δόγμα του κατά τη διάρκεια της κρίσης Ιράν-Ισραήλ του 2025, ως τη στρατηγική «Ειρήνη μέσω της Δύναμης», δηλαδή:

• Διατύπωση σαφών συμφερόντων: Προσδιορισμός συγκεκριμένων εθνικών συμφερόντων των ΗΠΑ (π.χ., αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν).

• Επιθετική Διπλωματία: Εξάντληση όλων των διπλωματικών οδών για την επίλυση του προβλήματος.

• Συντριπτική Ισχύς & Έξοδος: Εάν η διπλωματία αποτύχει, χρησιμοποιήστε αποφασιστική στρατιωτική ισχύ για να λύσετε το ζήτημα και στη συνέχεια «φύγετε» για να αποφύγετε παρατεταμένους, «αιώνιους» πολέμους. Αυτό που είδαμε στη Βενεζουέλα.

Το δόγμα Ρούμπιο βασίζεται πάνω στην αρχή «Πρώτα η Αμερική».

Κατά τη δεύτερη θητεία Τραμπ, το δόγμα αυτό έχει μετατοπιστεί προς την ανάδειξη της σημασίας του Δυτικού Ημισφαιρίου, δηλαδή:

• Κυριαρχία στο Ημισφαίριο: Ο Ρούμπιο έχει ισχυριστεί ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν στο Δυτικό Ημισφαίριο να χρησιμεύσει ως βάση για αντιπάλους όπως η Κίνα, η Ρωσία ή το Ιράν.

• «Έλεγχος χωρίς Διοίκηση» (Βενεζουέλα): Μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ο Ρούμπιο διευκρίνισε ότι οι ΗΠΑ δεν θα κυβερνούσαν άμεσα τη Βενεζουέλα, αλλά θα χρησιμοποιούσαν το πετρέλαιο και μια οικονομική μόχλευση, για να υπαγορεύσουν την πολιτική και να διασφαλίσουν την περιφερειακή σταθερότητα.

• Στρατηγική Απόκτηση (Γροιλανδία): Ο Ρούμπιο ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, διατύπωσε τον στόχο της κυβέρνησης να αγοράσει τη Γροιλανδία από τη Δανία, τονίζοντας τη στρατηγική της αξία στην Αρκτική έναντι των «κοινών αντιπάλων».

• Οικονομική «φίλια υποστήριξη»: Το δόγμα υποστηρίζει τη μετατόπιση κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού από την Ασία στη Λατινική Αμερική για να διασφαλιστεί ο έλεγχος, η οικονομική ασφάλεια και η περιφερειακή ενσωμάτωση.

Υπάρχουν βασικές διαφορές του δόγματος Ρούμπιο από το δόγμα Βανς.

Ενώ το δόγμα Βανς συχνά θεωρείται πιο απομονωτικό και επικεντρώνεται σε μια γρήγορη στρατιωτική έξοδο, το δόγμα Ρούμπιο θεωρείται πιο διπλωματικά εμπλεκόμενο και παρεμβατικό στο Δυτικό Ημισφαίριο και όχι μόνο. Ο Ρούμπιο τείνει να ευνοεί την «τολμηρή διπλωματία» και να χρησιμοποιεί οικονομικούς δεσμούς - όπως συμφωνίες για τα δικαιώματα εξόρυξης ορυκτών στην Ουκρανία - για να εδραιώσει μακροπρόθεσμα αμερικανικά συμφέροντα. Πρόκειται για διαφορετικές αντιλήψεις για την αποδοτικότερη λειτουργία του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, κυρίως απέναντι στις άλλες μεγάλες δυνάμεις, τη Κίνα και τη Ρωσία.

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, το ερώτημα είναι τι θέλει η βάση του κινήματος MAGA. Πρόκειται για το μόνο πράγμα για το οποίο ανησυχεί πραγματικά ο Ντόναλντ Τραμπ.

Οι απαιτήσεις της βάσης MAGA σχετικά με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ είναι τριπλές: Πρώτον, αντιτίθενται στην εμπλοκή των ΗΠΑ σε «ατελείωτους» ξένους πολέμους. Δεύτερον, αντιτίθενται στην αλλαγή καθεστώτος σε άλλες χώρες - επειδή αυτό όχι μόνο φέρνει τεράστια αβεβαιότητα, αλλά και αποσπά σοβαρά την προσοχή των πολιτικών, οι οποίοι πιστεύουν ότι πρέπει να επικεντρωθούν στη βελτίωση των μέσων διαβίωσης των ανθρώπων. Τρίτον, αντιτίθενται σε οποιαδήποτε μορφή μεταπολεμικής οικοδόμησης κρατών σε άλλες χώρες - επειδή αυτό συνεπάγεται σημαντικές επενδύσεις των ΗΠΑ στο εξωτερικό, εκτρέποντας εγχώριους πόρους.

Αυτοί είναι οι περιορισμοί του Τραμπ και τα μόνα ζητήματα που τον ενδιαφέρουν πραγματικά. Με βάση αυτούς τους περιορισμούς, διαφαίνονται οι ακόλουθες κινήσεις:

Πρώτον, πώς εξηγεί ο Τραμπ τη δήλωσή του για «μη διεξαγωγή ατελείωτων πολέμων»; Ο Τραμπ αποφεύγει την πραγματική έναρξη «πολέμων». Σύμφωνα με την μαζική αμερικανική αντίληψη, ένας πραγματικός «πόλεμος» είναι μια χερσαία εισβολή και εδαφική κατοχή. Ο βομβαρδισμός πλοίων βαρόνων των ναρκωτικών δεν θεωρείται «πόλεμος». οι αεροπορικές επιδρομές (εναντίον των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη, τη Συρία και το Ιράν) δεν θεωρούνται «πόλεμος». και οι δολοφονίες και οι συλλήψεις από τις ειδικές δυνάμεις δεν θεωρούνται «πόλεμος» (η δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί στο Ιράν δεν θεωρήθηκε πόλεμος· η δολοφονία του Οσάμα μπιν Λάντεν στο Πακιστάν δεν θεωρήθηκε «πόλεμος» και η σύλληψη του Μαδούρο δεν θεωρήθηκε «πόλεμος»).

Δεύτερον, πώς θα εξηγήσει ο Τραμπ τον ισχυρισμό του για «μη αλλαγή καθεστώτος»; Θα πει στους ψηφοφόρους ότι αυτό δεν θεωρείται «αλλαγή καθεστώτος» - τουλάχιστον όχι με την παραδοσιακή έννοια - επειδή η κυβέρνηση εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να είναι στη θέση της, τα παλιά πολιτικά κόμματα και

δυνάμεις παραμένουν και το πολιτικό σύστημα δεν έχει αλλάξει ριζικά, αλλά επιτυγχάνει καλύτερο αποτέλεσμα από μια αλλαγή καθεστώτος. Άλλωστε, αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ τώρα είναι διαφορετικό από την αλλαγή καθεστώτος μέσω πραξικοπημάτων από τη CIA μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (η τυπική προσέγγιση των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική ήταν να ανατρέψουν δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις και να εγκαταστήσουν στρατιωτικές κυβερνήσεις).

Τρίτον, πώς θα εξηγήσει ο Τραμπ τη δήλωση «μη οικοδόμησης κράτους»; Αυτό είναι το απλούστερο σημείο, επειδή ο Τραμπ δεν είχε ποτέ πρόθεση να ασχοληθεί με την οικοδόμηση κράτους στη Βενεζουέλα. Θα δηλώσει ρητά ότι δεν θα υπάρξει επακόλουθη «οικοδόμηση κράτους» από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Βενεζουέλα. Ωστόσο, οι εξελίξεις θα περιλαμβάνουν αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες που επιδιώκουν εμπορικά συμφέροντα.

Αναμένεται ότι θα αφιερώσει ένα σημαντικό μέρος της ενέργειάς του στο να εξηγήσει ότι αυτό η εισβολή στην Βενεζουέλα δεν συνιστά «πόλεμο», ότι η ζημιά και το κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ελάχιστες, οι μελλοντικοί κίνδυνοι είναι ελάχιστοι, αλλά τα κέρδη είναι τεράστια. Επιπλέον, θα συνεχίσει να λέει ότι αυτή η έξυπνη μέθοδος (σύλληψη» του Μαδούρο) έχει αποτρέψει μια εισβολή μεγαλύτερης κλίμακας, αλλαγή καθεστώτος και εκκαθάριση, και αποτελεί μοντέλο της στρατηγικής «Πρώτα η Αμερική».

Χωρίς περαιτέρω κλιμάκωση, θα μπορούσε ενδεχομένως να κερδίσει την έγκριση της βάσης του MAGA - όπως ακριβώς ανέχτηκε απρόθυμα τον βομβαρδισμό των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων από τον Τραμπ.

Ο απώτερος στόχος του Τραμπ είναι να καταστήσει αυτή την κατάσταση ωφέλιμη, παρά επιζήμια, για τις ενδιάμεσες εκλογές. Και τελικά, να ξεδιπλώσει τη στρατηγική σύμπτυξη που επιχειρεί, μέσα από καλύτερες θέσεις απέναντι στις άλλες Μεγάλες Δυνάμεις.

Πηγή: https://geoeurope.org/2026/01/09/i-benezouela-kai-oi-esoterikes-isorro/