Κρήτη πόλεις και χωριά: 01/24/26

Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026

Η περιοχή της Φορτέτσας στον δήμο Ηρακλείου

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 24, 2026 0

H Φορτέτσα σήμερα είναι ένα θαυμάσιο προάστιο του Ηρακλείου στην νότια μεριά του.

Είναι σε σχετικά μεγάλο υψόμετρο (140 μ.) σε σχέση με την απόσταση από την θάλασσα.

Ήταν σχεδόν αδύνατο να μήν το αξιοποίούσαν στρατιωτικά οι Τούρκοι προκειμένου να επιτευσουν το στόχο τους που δεν ήταν άλλος παρά η άλωση του Χάνδακα(1647-1669).

Επέλεξαν λοιπόν την στρατηγική αυτή θέση για να κάνουν το δικό τους φρούριο και στενότερη την πολιορκία του Χάνδακα.

Το φρούριο αυτό ονομάσθηκε Inadiye,που σήμαινε νέο φρούριο.Nuova Candia το ονόμασαν και οι Ενετοί.

Ως «Τοπ Αλτί» ορίζεται η δημόσια έκταση γύρω από ένα φρούριο που κατακτήθηκε, μετά από αντίσταση, και δωρίστηκε στον κατακτητή. Στην έκταση αυτή απαγορευόταν η οικοδόμηση και η καλλιέργεια από οποιονδήποτε, ώστε η περιοχή να αποτελεί ζώνη ορατή και ελεγχόμενη από τις δυνάμεις που βρίσκονταν μέσα στην οχύρωση.

Τα όρια της ζώνης έπρεπε να φθάνουν μέχρι εκεί, όπου μπορούσε να χτυπήσει η σφαίρα τηλεβόλου. Για το Τοπ Αλτί του Χάνδακα τα τηλεβόλα έριξαν έξι βολές από διαφορετικά συγκεκριμένα σημεία και εκεί, όπου αυτές έπεσαν, τέθηκαν τα ορόσημα της προστατευόμενης ζώνης. Η περιοχή δωρίστηκε στον κατακτητή της Κρήτης Αχμέτ Κιοπρουλή, μετά την άλωσή της Κρήτης από τους Τούρκους (1669).

Περιελάμβανε τα χωριά γύρω από το φρούριο του Χάνδακα: Μαρουλά (ανατολικά της πόλης του Ηρακλείου, δεν υφίσταται σήμερα), Κατσαμπά, Σουλόπουλο (μικρός οικισμός κοντά στην Κνωσό), Προύσα (χωριό, κείμενο επί ενετοκρατίας σε μικρή απόσταση από το φρούριο Φορτέτσα σ’ έναν από τους δύο λόφους που ονομαζόταν Brussa), Βραδιάρη, Φοινικιά, Περάδικα (άγνωστο χωριό, ίσως το άλλοτε Μετόχι Περίδη) και Γούρνες.

Η Φορτέτσα αποτέλεσε έναν ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας σημείο, το οποίο στη συνέχεια διατήρησε στους κόλπους της στοιχεία του πολιτισμού των άλλοτε πολιορκητών Οθωμανών Τούρκων.

Η σημερινή μορφή του συνοικισμού θυμίζει ελάχιστα την εμβληματική ιστορία του τέως Inadiye. Τα οθωμανικά μνημεία του βρίσκονται σε ερημοποίηση και κινδυνεύουν να καταστραφούν.

Το κυριότερο όμως είναι ότι οι ζωντανοί πυρήνες μνήμης της περιοχής, οι κάτοικοί του αγνοούν την ιστορία του τόπου τους.

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(1)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(2)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(3)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(4)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(5)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(6)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(7)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(8)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(9)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(10)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(11)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(17)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(12)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(13)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(15)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(16)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(18)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(19)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(20)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(21)

%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%95%CE%A4%CE%A3%CE%91+++%CE%9A%CE%A1%CE%97%CE%A4%CE%97+%CE%A0%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A3+%CE%9A%CE%91%CE%99+%CE%A7%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91+(22)

Το Κτιριακό Συγκρότημα Των Κυλινδρόμυλων Α. Και Γ. Καστρινάκη Α.Ε.Ε

39 - ΜΝΗΜΕΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

www.kritipoliskaixoria.gr Ιανουαρίου 24, 2026 0

Οι πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα είναι για την ελληνική οικονομία, περίοδος εκβιομηχάνισης. Η χρήση των μηχανών στο βιοτεχνικό τομέα συστηματοποιείται, οι παλαιές βιομηχανικές μονάδες εκσυγχρονίζονται και δημιουργούνται νέες.

Την εποχή που κτίστηκαν τα βιομηχανικά κτίρια, το παραλιακό μέτωπο του Ηρακλείου αποτελούσε και τη βιομηχανική του περιοχή, που χαρακτηριζόταν από το αντικείμενο της επεξεργασίας των τοπικών προϊόντων και τη σχέση της με το λιμάνι για τη μεταφορά των προϊόντων.

Υπάρχουν μαρτυρίες ότι οι ίδιοι οι βιομήχανοι της εποχής πίεσαν για τον καθορισμό της θέσης της πρώτης βιομηχανικής περιοχής του Ηρακλείου στην περιοχή που, πολύ αργότερα, χαρακτηρίστηκε σαν περιοχή ανάπτυξης του Ανατολικού Πολεοδομικού Κέντρου.

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7+(1)

Το κτιριακό συγκρότημα των Κυλινδρόμυλων Α. και Γ. Καστρινάκη Α.Ε.Ε,

ιδιοκτησίας Κυλινδρόμυλων Α. και Γ. Καστρινάκη Α.Ε.Ε. βρίσκεται ανατολικά της εντός των τειχών πόλης του Ηρακλείου και συγκεκριμένα στο χώρο της τάφρου των ενετικών οχυρώσεων, στο τμήμα μεταξύ των προμαχώνων SABBIONARA και VITTURI.

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7+(2)

Τους παλαιότερους κτιριακούς όγκους αποτελούν το κεραμοσκεπές λιθόκτιστο κτίσμα που οικοδομήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα για να στεγάσει τον ατμοκίνητο αλευρόμυλο (κτίσμα Α) καθώς και το κτίσμα, στα δυτικά του και σε απόσταση από αυτό που στέγαζε γραφείο (κτίσμα Δ). Μεταξύ των ανωτέρω κτισμάτων και σε επαφή με το 1ο επίπεδο του κτίσματος Α υπάρχει ενετική στοά και φρέαρ.

Τα κτίσματα Β και Γ προστέθηκαν μεταγενέστερα ,κατά τις διαδοχικές φάσεις ανανέωσης και εκσυχρονισμού της μονάδας με στόχο να συμβάλουν στην καλύτερη λειτουργία των υπαρχουσών εγκαταστάσεων.

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7+(5)

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7+(6)

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7+(8)

Το κτίσμα Α,των αρχών του αιώνα δημοσιευμένη στο βιβλίο του G.GEROLA : “I MONUMENTI VENETI NELL ISOLADI CRETA” VOL I, PART II είναι ένα τυπικό βιομηχανικό κτήριο των αρχών του 20ου αι.

Σε κάτοψη είναι επίμηκες κατά τον άξονα ΒΑ-ΝΔ. Η μορφολογία των όψεων, που είναι διακριτική και καθόλου πομπώδης, χαρακτηρίζεται από απλά υψίκορμα ανοίγματα, γωνίες διαμορφωμένες με καλοδουλεμένα πελέκια και γείσο κάτω από το οποίο αναπτύσσεται οδοντωτή ταινία διαμορφωμένη από πλαγίως τοποθετημένα τούβλα. Το κτίσμα επιβάλλεται στην γύρω περιοχή με την λιτή μορφή του και τον μεγάλο όγκο του.

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7+(7)

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7+(3)

%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9+%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B7+(4)

Το κτίσμα Β είναι μεταγενέστερη προσθήκη που χαρακτηρίζεται από νεοκλασικά μορφολογικά στοιχεία στις όψεις και κεραμοσκεπή στέγαση .Χρησιμοποιήθηκε κατά την περίοδο της κατοχής κατά ένα μέρος ως κατοικία των ιδιοκτητών και γραφεία της επιχείρησης ,ενώ η αρχική του χρήση γραφεία.

Το κτίσμα Γ ,που στέγασε χώρους αποθηκών, κατασκευάστηκε γύρω στο 1950 είναι λιθόκτιστο και στεγάζεται με οριζόντια πλάκα από οπλισμένο σκυρόδεμα. Το κτίσμα Δ είναι λιθόκτιστο και καλύπτεται με κεραμοσκεπή στέγη. Σήμερα χαρακτηριστικό του συγκροτήματος των κυλινδρόμυλων είναι η “άτακτη”

διάρθρωση των χώρων της μονάδας πράγμα που αποτελεί βασικό στοιχείο των συνεχώς εξελισσόμενων παραγωγικών μονάδων