Η παράσταση «Αίας» του Γιάννη Ρίτσου, κάνει πρεμιέρα στα Χανιά, στο Αρχαίο Θέατρο της Απτέρας

 Η παράσταση «Αίας» του Γιάννη Ρίτσου, καλοκαιρινή παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, για την περίοδο 2022-23, κάνει πρεμιέρα στα Χανιά, στο Αρχαίο Θέατρο της Απτέρας στις 30 Ιουνίου, σε σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου και με μια εξαιρετική ομάδα ηθοποιών και συντελεστών. Η παράσταση θα περιοδεύσει στη συνέχεια σε όλη την Κρήτη και σε επιλεγμένα Φεστιβάλ στην Αθήνα.

Ο Γιάννης Ρίτσος έγραψε το θεατρικό αφηγηματικό μονόλογο «Αίας», στα χρόνια της εξορίας του στη Λέρο και τη Σάμο (1967-1969).

Ο «Αίας» είναι ένας από τους 17 μονολόγους που συγκροτούν το μείζον έργο του Γ.Ρίτσου «Τέταρτη Διάσταση»(1956-1975). Οι ήρωες αυτών των μονολόγων, σχεδόν όλοι πρόσωπα των αρχαίων μύθων ή της τραγωδίας, βρίσκουν συχνά τη θέση τους στη θεατρική σκηνή.

«Το θέατρο του Ρίτσου είναι ένα θέατρο γλώσσας και ιδεών. Το ανθρώπινο πάθος, είτε τη «γυναικεία» ψυχή αφορά είτε την «ανδρική», φωτίζεται στοργικά και συνάμα ανελέητα ως έρμαιο μιας υπέρτερης διαπλοκής δυνάμεων, που φέρουν τα ωραία ονόματα Πόθος, Δόξα, Ομορφιά και συνθέτουν το δίχτυ της Μοίρας μας. Στους «μονολόγους» του Ρίτσου το πάθος δεν εκτίθεται ως άμεσο βίωμα αλλά ως αναδρομή. Όχημα αυτής της αναδρομής είναι η γλώσσα. Κάτι περισσότερο: η γλώσσα και το παιχνίδι της είναι η μόνη ταυτότητα των ηρώων του. 

Οι κατά συνθήκη ονομασίες Αίας, Ορέστης, Ελένη κλπ δεν σηματοδοτούν ατομικές οντότητες αλλά κόμπους του Μύθου ή, μ’ άλλα λόγια, της ακατάλυτης δύναμης του Απρόσωπου που εξυφαίνει, που πλέκει τη μικρή ζωή του καθενός μας. Τι άλλο έκανε η αρχαία τραγωδία;» τονίζει ο σκηνοθέτης.

Εξέχουσα θεατρική εμπειρία, υπήρξε η παράσταση «Ελένη» του Γιάννη Ρίτσου σε σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου, που παίχτηκε επί 10 χρόνια σε διαφορετικούς χώρους και γνώρισε τεράστια επιτυχία. Ο ίδιος ο Β. Παπαβασιλείου ερμήνευσε τον ομώνυμο ρόλο και για την ερμηνεία του τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης ανδρικής ερμηνείας «Κάρολος Κουν» από την Ένωση Ελλήνων θεατρικών και μουσικών κριτικών (2001). Το έργο παρουσιάστηκε και από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.Κρήτης τον Απρίλιο του 2010, στο Βενιζέλειο Ωδείο Χανίων.

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ

Ο Αίας έχει παραπλανηθεί. Υποκύπτει στην παραπλάνηση που οργανώνει η Αθηνά και στρέφεται ενάντια στα ζώα νομίζοντας ότι εξοντώνει ανθρώπους, τους εχθρούς του, γιατί ο Αίας είναι ήρωας ενός άλλου κόσμου, μιας εποχής που έχει παρέλθει. Είναι η εποχή που τέλος της διαμάχης σήμαινε απαραίτητα τέλος των μονομάχων. Την άλλη μέρα συνειδητοποιεί την πλάνη του. 

Τον πνίγει η ντροπή. Τον εκμηδενίζει η καταισχύνη. Το έργο του Σοφοκλή μας λέει ότι πέρασε πια ο καιρός που ο κόσμος χρειαζόταν την αξία του σπαθιού, δηλαδή ο κόσμος του Αίαντα, τώρα οι άνθρωποι είναι έτοιμοι να αναγνωρίσουν την αξία του νου. Είναι ο κόσμος του Οδυσσέα. Το έργο του Γιάννη Ρίτσου από τη δική του μεριά συνομιλεί με το κείμενο του μεγάλου τραγικού διασταυρώνοντας τις αρετές της γλωσσικής εικονοπλασίας με τη δύναμητης θεατρικής συνθήκης.

 Ανήκει στην περίοδο της μεγάλης ωριμότητας του ποιητή όπ ως και τα υπόλοιπα κείμενα της "Τέταρτης Διάστασης". Μέσα στο ζόφο της δικτατορίας ο Ρίτσος πιάνεται από τους ήρωες του αρχαίου κόσμου, υπερασπιζόμενος την ισχύ και τη μαγεία της γλώσσας μας σε έναν καιρό που το εθνικό γλωσσικό μας όργανο δεχόταν μια συστηματική επίθεση από τους θεράποντες της ανοησίας και της πατριδοκαπηλείας.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία: Βασίλης Παπαβασιλείου

Σκηνικά-Κοστούμια: Άγγελος Μέντης

Φωτισμοί: Αλέκος Γιάνναρος

Σύνθεση ηχοτοπίων: Jan Van Angelopoulos

Συνεργάτις Σκηνοθέτις: Νικολέτα Φιλόσογλου

Φωτογραφίες αφίσας - προβών - trailer: Πάτροκλος Σκαφίδας

Φωτογραφίες παράστασης: Γιώργος Αναστασάκης

Ερμηνεύει ο Μανώλης Μαυροματάκης

Συμμετέχει η Μάγδα Καυκούλα

Παραστάσεις:

Χανιά, 30 Ιουνίου, 1 και 2 Ιουλίου, Αρχαίο Θέατρο Απτέρας, 21:30, Γενική είσοδος 15€

Ηράκλειο, 6 και 7 Ιουλίου, Κηποθέατρο «Μ. Χατζιδάκις», 21:30

Ρέθυμνο, 8 Ιουλίου, Θέατρο «Ερωφίλη» Φορτέτζα, 21:30

Σητεία, 10 Ιουλίου, Φρούριο Καζάρμα, 21:30

Τιμές εισιτηρίων: 15€, 10€ (τρίτεκνοι, πολύτεκνοι, άνεργοι, μαθητές, φοιτητές, άνω των 65ετών, ΑΜΕΑ)

Παλαιόχωρα, 3 Ιουλίου, Δημοτικό Σχολείο, 21:30, Γενική είσοδος 8€

Άγιος Αντώνιος, 5 Ιουλίου, Θέατρο «Αλέξης Μινωτής», 21:30, Γενική είσοδος 8€

Νωπήγεια, 11 Ιουλίου, Πέτρινο Θέατρο, 21:30, Γενική είσοδος 8€

Μαχαιροί, 12 Ιουλίου, Θέατρο Μαχαιρών, 21:30, Γενική είσοδος 8€

Παραστάσεις στην Αθήνα

Παπάγου, 26 Ιουλίου, Κηποθέατρο Παπάγου,

Βύρωνας, 27 Ιουλίου, Θέατρο «Άννα Συνοδινού»

Ηλεκτρονική προπώληση για τις παραστάσεις στην Κρήτη: https://www.viva.gr/tickets/theater/aias-tou-gianni-ritsou/ και στο ταμείο του θεάτρου 1,5 ώρα πριν από κάθε παράσταση

 Η παράσταση «Αίας» του Γιάννη Ρίτσου, κάνει πρεμιέρα στα Χανιά, στο Αρχαίο Θέατρο της Απτέρας