Ο Μέρωνας Αμαρίου από τα πιο γραφικά χωριά της Κρητικής ενδοχώρας.

 

Ο Μέρωνας Αμαρίου είναι ένα από τα πιο γραφικά χωριά της Κρητικής ενδοχώρας. Χτισμένος αμφιθεατρικά διαθέτει ανεμπόδιστη θέα προς την Αμαριανή κοιλάδα και τον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη. 

Η πρώτη ονομασία του χωριού ήταν "Ελία", που σημαίνει "λαμπερό", "ηλιόλουστο".

Η θέση του, το γεωλογικό ενδιαφέρον της περιοχής, τα σοκάκια του χωριού με τις καμάρες, τα ιδιαίτερα και φημισμένα προϊόντα της περιοχής, η πυκνή βλάστηση, τα αρχαιολογικά μνημεία, τα σπήλαια, καθώς και η φιλόξενη και φιλική διάθεση των κατοίκων του, καθιστούν τον Μέρωνα σ’ έναν ιδιαίτερο και μοναδικό προορισμό. 

Η ύπαιθρος με την πυκνή βλάστηση γύρω από το συγκρότημα προσφέρεται για περιπάτους, εκδρομές και πληθώρα εναλλακτικών περιηγήσεων.

Στο Μέρωνα πολιτιστικά δρώμενα και εκδηλώσεις που διοργανώνονται όλο το χρόνο σας φέρνουν κοντά με τον τρόπο ζωής και έκφρασης των κατοίκων του. Μπορείτε ακόμα να επισκεφθείτε αρχαιολογικά μνημεία, βυζαντινές ιστορημένες εκκλησίες (Παναγία), σπήλαια (των Αγίων Δέκα και το Μυγιόσπηλιο) ενώ στο κέντρο του χωριού, δύο βρύσες (η Παγκαλιανή και η Μεσοχωριανή) δροσίζουν τον περαστικό με γάργαρα νερά που ρέουν άφθονα από τους κρουνούς τους.

Στην ευρύτερη περιοχή μπορείτε να περιηγηθείτε στο φαράγγι της Πατσού ή στο Φράγμα των Ποταμών. Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται η ιστορική Μονή Αρκαδίου η οποία απέχει μόλις 9 χλμ. από το Μέρωνα.

Μπορείτε ακόμα να επισκεφθείτε το Μοναστηράκι, το Θρόνος, το Βένι ή να κάνετε πεζοπορία στα βουνά της περιοχής: Ψηλορείτη, Σάμιτο ή Κέδρος.

Τo 1415 επισκέφτηκε το Μέρωνα ο Χριστόφ. Buondelmonti και γράφει ότι είναι χτισμένος σε μια ευχάριστη υψηλή θέση, με πολλές καρυδιές και άλλα καρποφόρα δένδρα. (…Merona dictum quod in alto, in suavi parte hedificatum erat. Infinitas nucum arbores atque domestica arbusta sub altis montibus….) (Βλ.Christ. Buondelmonti, Descriptio insule Crete etc, edition critique par Marie-Anne Van Spitael, έκδοση Συλλόγου Πολιτιστικής αναπτύξεως Ηρακλείου 1981, σελ. 185). 

Αναφέρεται στην επαρχία Αμαρίου το 1577 από το Fr. Βarοzzi, (fo27r) Μerοna, από τον Καστροφύλακα (Κ 1 75) Μerοna et Sagudi με 471 κάτ. το 1583. Ο Βασιλικάτα δεν τo αναφέρει.

Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται Μerοna (Ρash1ey, Τraνe1s in Crete, I1, 314) με 54 χριστιαν. και 6 τούρκικ. οικογένειες. Το 1881 είναι έδρα oμώνυμoυ δήμου και έχει 468 Χριστιαν. και 67 Τούρκ. κάτ. Το 1900 παραμένει έδρα του δήμου, κάτ. 580. 

Το 1920 είναι έδρα ομώνυμου αγροτ. δήμου, κάτ. 571, το 1928 κάτ. 596, το 1940 κάτ. 651, το 1951 κάτ. 580, το 1961 κάτ.49Ι και το 1971 κάτ.367. Στη μέση του χωριού είναι η βυζαντινή τοιχογραφημένη εκκλησία της Παναγίας. Στο ανώφλιο της πόρτας στέμμα της οικογένειας Καλεργών. Στα περίχωρα είναι η εκκλησία του Αγ. Γεωργίου με τοιχογραφίες. (Βλ. Gerola Λασιθιωτάκη, Κατάλογος τοιχογραφημένων εκκλησιών κ.λπ. σ.63). 

Γύρω από την εκκλησία της Παναγίας ήταν μέγαρα Βενετών αρχόντων, που είδε ο Gerοla το 1900 ερειπωμένα, γιατί πήραν τα οικοδομικά υλικά για να κτίσουν το "κονάκι" των οι Τούρκοι. (Βλ. G.Gerο1a, Μοnumenti ecc. νο1. III, 286).

ΠΗΓΗ - http://www.eliameronas.gr

1η, 2η, 3η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ - ΜΑΝΟΛΗΣ ΧΟΥΣΤΟΥΛΑΚΗΣ