Ο Φιλολογικός Σύλλογος Χανίων «Χρυσόστομος»

 Ο Φιλολογικός Σύλλογος «Χρυσόστομος» είναι το αρχαιότερο πνευματικό και πολιτιστικό Σωματείο όχι μόνο της πόλης των Χανίων, αλλά και όλης της Κρήτης. Ιδρύθηκε το 1899 και αρχικά δραστηριοποιούνταν σε θέματα ευρύτερου κοινωνικού και εκπαιδευτικού χαρακτήρα. 

Όταν η μέριμνα αυτή περιήλθε στη δικαιοδοσία του Ελληνικού Κράτους, ο Σύλλογος επικεντρώθηκε στον πνευματικό και πολιτιστικό κυρίως τομέα. Η συμβολή του Συλλόγου στην πνευματική, κοινωνική και γενικά πολιτιστική κίνηση της πόλης ήταν και είναι σημαντική.

Ο Σύλλογος είναι ιστορικά συνδεδεμένος με τα πρώτα χρόνια της Κρητικής Πολιτείας (1898 – 1913). Το κτίριο που στεγάζεται ο «Χρυσόστομος» βρίσκεται στην οδό Χάληδων, σχεδόν απέναντι από τη Δημοτική Πινακοθήκη κι αποτελεί τυπικό δείγμα του ρεύματος του νεοκλασικισμού στην Κρήτη. Στο θαυμάσιο και ανακαινισμένο χώρο του πραγματοποιούνται διαλέξεις, τιμητικές εκδηλώσεις για επιφανείς ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, μουσικές εκδηλώσεις και εικαστικές εκθέσεις.

«Ο Χρυσόστομος» συνδέεται στενά με τον θεσμό των Κρητολογικών Συνεδρίων, της σημαντικότερης διεθνούς επιστημονικής διοργάνωσης στην Κρήτη που αφορά στον τομέα των κρητολογικών σπουδών. Διεξάγεται κάθε πέντε χρόνια και σε διαφορετικό νομό του νησιού, συγκεντρώνει δε πολύ μεγάλο αριθμό επιστημόνων από όλο τον κόσμο που ξεπερνά τους 700. 

Στα Χανιά είχαν διεξαχθεί στο παρελθόν το Β΄ και το ΣΤ΄ Κρητολογικό Συνέδριο, το 1966 και το 1986. Σύμφωνα με την απόφαση της Ολομέλειας του Θ΄ Συνεδρίου, στην Ελούντα το 2001, ανατέθηκε στον «Χρυσόστομο» η διοργάνωση του επόμενου Συνεδρίου, του Ι΄, που πραγματοποιήθηκε ξανά στα Χανιά το φθινόπωρο του 2006, μετά από είκοσι χρόνια.