Το χωριό Σφεντύλι των αναμνήσεων μας

 

Το Σφεντύλι, κτισμένο σε υψόμετρο 210 μ., αναφέρεται με την ονομασία Sfendigli το 1583 με 78 κατ. (Καστροφύλακας Κ 95). Κατά την παράδοση η μονή της Παναγίας Γκουβερνιώτισσας κτίστηκε από βυζαντινό άρχοντα έπειτα από την απελευθέρωση της Κρήτης από το Νικηφόρο Φωκά. 

Στην περιοχή της μονής υπήρχαν, κατά την εποχή εκείνη, οικισμοί των οποίων σώζονται τα ερείπια. Ένας από αυτούς ήταν η Γαληνή, όνομα σωζόμενο σε τοπωνύμιο της περιοχής. 

Κατά την πολιορκία του Χάνδακα ο εφημέριος της μονής παπα-Νικολός Μαγκαφούρης απέκτησε την εύνοια του Τούρκου πασά και όχι μόνο εξασφάλισε την ακεραιότητα των κτημάτων της μονής, αλλά και οικειοποιήθηκε άλλα κτήματα ιδιωτών. 

Οι απόγονοι του Μαγκαφούρη διαδέχονταν ο ένας τον άλλο στη διοίκηση της Μονής. Ο τελευταίος παπα- Μιχάλης Μαγκαφουράκης δεν απέκτησε κληρονόμους και δώρισε τη μονή στον Άγιο Τάφο. Τα επόμενα χρόνια η μονή διαλύθηκε και τα πλούσια κτήματά της διανεμήθηκαν στους κατοίκους του χωριού.

Το χωριό Σφεντύλι βρίσκεται μέσα στο φράγμα αυτό και όπως αναμενόταν θα πρέπει να απαλλοτριωθεί. Οι κάτοικοι όμως καταγγέλλουν ότι τα λεφτά που πήρανε ως αποζημίωση για τα σπίτια τους αφενός μεν είναι λίγα σε σχέση με την αξία του σπιτιού τους αφετέρου δε οι δικηγόροι που ανέλαβαν τις υποθέσεις τους πήραν μεγάλες προμήθειες και μετά τους παράτησαν. 

Να σημειώσω εδώ ότι το χωριό Σφεντύλι είναι ένα μεσαιωνικό χωριό με πλούσια ιστορία και περίπου 80 κατοίκους( οι 20 εξ αυτών, κυρίως μεγάλης ηλικίας,λένε ότι δεν πρόκειται να φύγουν και αν θέλουν ας τους πνίξουν) ενώ μέσα στο μέρος που πρόκειται να πλημμυρίσουν βρίσκετε και μια βυζαντινή εκκλησία του 14ου αιώνα με τοιχογραφίες των αδερφών Φωκά( άξιο λόγου ότι ενώ η αρχαιολογία ενώ παρεμβαίνει 

για ψήλου πήδημα.. αυτή την εκκλησία φαίνεται ότι την έχει ξεχάσει..).

Δόθηκε 10 μέρες προθεσμία στους κατοίκους που αντιδράνε να αφήσουν τα σπίτια τους γιατί πρέπει να κατακλίσουν το μέρος. Άραγε αν δεν φύγουν τι θα κάνουν; θα βάλουν τα ΜΑΤ να διώξουν μερικούς ηλικιωμένους ανθρώπους με το ζόρι;

Βέβαια δεν είναι μόνο αυτό το πρόβλημα. 

Οι επιπτώσεις στο περιβάλλον θα είναι πολλές καθώς εκτός από τα έργα που θα αλλάξουν το φυσική ομορφιά με ένα τεράστιο και άσχημο φράγμα ενδέχεται να «στεγνώσει» ένα τεράστιο μέρος που περιλαμβάνει τα Λασιθιώτικα βουνά και τις γύρω περιφέρειες. 

Όπως είναι λογικό το φράγμα θα ρουφήξει σχεδόν όλους τους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες και είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα στερηθούν το νερό γεωτρήσεις και πηγές στις περιοχές αυτές.

Τέλος δεν ξέρω πως θα καταφέρουν να ζήσουν στους πρόποδες ενός τέτοιου φράγματος (το χωμάτινο πέλμα του οποίου έχει πλάτος 300 μ., μήκος 600 μ., και ύψος 56 μέτρα) πάνω από 500 κάτοικοι του χωριού Ποταμιές. Υπό το φόβο μια ξαφνικής θραύσης του φράγματος θα κινδυνεύει πραγματικά η ζωής τους αναπάσα στιγμή ( μιας και κανένας δεν μπορεί να έχει εμπιστοσύνη στις μελέτες υπουργείων). 

Εκτός από αυτό επειδή πρόκειται για φράγμα με στάσιμα νερά το νερό που θα βρίσκεται μέσα θα βαλτώνει και φαντάζομαι πως η δυσωδία κτλ θα είναι έντονη.

Για να δούμε πως θα καταλήξει η ιστορία με το κατά πολλούς προβληματικό αυτό φράγμα..

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΝΝΑΡΑΚΗΣ