Ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας: τι αλλάζει, ποιες οι προοπτικές και τα επόμενα βήματα για την προστασία των ανηλίκων - η συμβολή του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου

 Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου (SaferInternet4Kids.gr), το οποίο λειτουργεί στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), χαιρετίζει τη χθεσινή ανακοίνωση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen για την ανάπτυξη και προώθηση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής εφαρμογής επαλήθευσης ηλικίας, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Στην Ελλάδα, η επιβεβαίωση ηλικίας των ανηλίκων θα πραγματοποιείται μέσω του Kids Wallet, του επίσημου ψηφιακού εργαλείου που αξιοποιεί η Πολιτεία για την ασφαλή και αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας, με πλήρη σεβασμό στην ιδιωτικότητα και τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών. 

Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα απαγορεύεται στην Ελλάδα η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών, ενώ η χώρα μας είναι η πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση που ενσωμάτωσε τον μηχανισμό age verification στο Kids Wallet και στο Gov.gr Wallet.

Στην πράξη, ο γονέας ή κηδεμόνας θα μπορεί να καταχωρίζει στο Kids Wallet το προφίλ του παιδιού και, όταν απαιτείται επιβεβαίωση ηλικίας για την πρόσβαση σε ψηφιακή υπηρεσία ή πλατφόρμα, η διαδικασία θα ολοκληρώνεται μέσω σάρωσης QR code και χρήσης ψηφιακής ταυτότητας που επιβεβαιώνει αποκλειστικά το ηλικιακό όριο.

Έτσι, η πλατφόρμα θα λαμβάνει μόνο την απολύτως αναγκαία πληροφορία, δηλαδή αν ο χρήστης πληροί ή όχι το απαιτούμενο ηλικιακό όριο, χωρίς να έχει πρόσβαση σε πλήρη προσωπικά στοιχεία, όπως η ακριβής ημερομηνία γέννησης.

Ο σχεδιασμός του συστήματος αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος για τα παιδιά και τους εφήβους, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο των γονέων και τη συμμόρφωση των πλατφορμών με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο. Άλλωστε, Όπως έχει επισημανθεί από το Υπουργείο, ο μηχανισμός αυτός δεν στοχεύει στον αποκλεισμό των παιδιών από το διαδίκτυο, αλλά στη θέσπιση σαφών, αξιόπιστων και εφαρμόσιμων κανόνων προστασίας, ώστε η πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες να γίνεται με όρους ασφάλειας, αναλογικότητας και διαφάνειας.

Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου συμμετείχε ενεργά στην πιλοτική φάση της εφαρμογής, συμβάλλοντας με την εμπειρία και την τεχνογνωσία του στη διαμόρφωση πρακτικών που λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών και των γονιών. Η συμμετοχή αυτή επιβεβαιώνει τον σημαντικό ρόλο του Κέντρου όχι μόνο σε εθνικό, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και τη διαρκή του συμβολή στη διαμόρφωση πολιτικών για ένα ασφαλέστερο και δικαιότερο ψηφιακό περιβάλλον για τους ανηλίκους.

Η ανάπτυξη ενός αξιόπιστου και ασφαλούς μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των ηλικιακών ορίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στον περιορισμό της έκθεσης των ανηλίκων σε επιβλαβές ή ακατάλληλο περιεχόμενο και, συνολικά, στη δημιουργία ενός πιο υπεύθυνου και ρυθμισμένου ψηφιακού οικοσυστήματος. Ωστόσο, η επιτυχία αυτής της πρωτοβουλίας προϋποθέτει και την άμεση, ουσιαστική συνεργασία των ίδιων των πλατφορμών. Η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτείται ξεκάθαρη δέσμευση και πραγματική συμμόρφωση από τους παρόχους υπηρεσιών, ώστε τα εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας να ενσωματωθούν σωστά και να λειτουργήσουν αποτελεσματικά στην πράξη.

Ταυτόχρονα, καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η σωστή ενημέρωση και ενδυνάμωση των γονέων. Οι γονείς χρειάζεται να κατανοήσουν πώς λειτουργούν τα νέα εργαλεία, να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις δυνατότητές τους και να στηρίξουν ενεργά τα παιδιά τους στη διαμόρφωση υγιών, ασφαλών και ισορροπημένων ψηφιακών συνηθειών.

Η συντονίστρια του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς διαδικτύου του ΙΤΕ Δρ. Βιβή Φραγκοπούλου επισημαίνει: «Οι εξελίξεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να κατανοήσουμε ότι τα τεχνικά μέσα, όσο αποτελεσματικά κι αν είναι, δεν αρκούν από μόνα τους. Η ουσιαστική προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο απαιτεί έναν συνδυασμό αξιόπιστων τεχνολογικών εργαλείων, σαφούς νομοθετικού πλαισίου, υποχρεωτικής συμμόρφωσης των πλατφορμών και, ταυτόχρονα, συστηματικής και εντατικής καλλιέργειας ψηφιακού γραμματισμού για όλους - για τα παιδιά, τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, αλλά και την κοινωνία συνολικά. Μόνο μέσα από αυτή τη συνολική προσέγγιση μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα ψηφιακό περιβάλλον πραγματικά ασφαλές, υπεύθυνο και κατάλληλο για τις ανάγκες των ανηλίκων».

Ως εθνικός κόμβος ενημέρωσης και υποστήριξης για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, το SaferInternet4Kids.gr θα συνεχίσει να παρέχει αξιόπιστη και έγκυρη πληροφόρηση σε γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιά, να στηρίζει ενεργά την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών σε εθνικό επίπεδο και να συμμετέχει ουσιαστικά σε πρωτοβουλίες που ενισχύουν την ασφάλεια, την προστασία και τα δικαιώματα των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.