Πασχαλινά αβγά με κερί - Η γυναίκα που αναβιώνει το έθιμο Περδίκα έκανε μαθήματα ζωγραφικής αβγών σε ΚΑΠΗ

 Με προσεκτικές κινήσεις, που ταυτόχρονα προδίδουν τη μεγάλη της εμπειρία, αποτυπώνει και την παραμικρή λεπτομέρεια καθώς ζωγραφίζει τα αβγά του Πάσχα· όχι με μπογιές και κλασικά χρώματα, αλλά με κερί κι ένα κοντύλι. Η τεχνική που χρησιμοποιεί η Αγνή Κανδύλη-Βατιάνη από το Βόιο Κοζάνης είναι τόσο ξεχωριστή που έκανε τις κυρίες από τα ΚΑΠΗ στην Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης να ...καθίσουν στα θρανία και να παρακολουθήσουν με προσοχή και τον ενθουσιασμό που συνήθως έχουν τα «πρωτάκια» κάθε λέξη και οδηγία της έμπειρης δημιουργού. Έβαψαν, μάλιστα, και τα δικά τους αβγά καθώς, όπως έλεγαν, δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από το να κρατάμε την παράδοση.

«Πρόκειται για μια παραδοσιακή πασχαλινή τεχνική, η οποία γίνεται χρησιμοποιώντας ένα ειδικό εργαλείο, το κοντύλι. Πρωταγωνιστής είναι το λιωμένο μελισσοκέρι, που εφαρμόζεται πάνω στο αυγό πριν από το βάψιμο, δημιουργώντας περίτεχνα σχέδια», εξήγησε, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κ. Κανδύλη-Βατιάνη.

Από τα χέρια της έχουν περάσει πολλές χιλιάδες αβγά, καθώς ασχολείται με την «περδίκα», όπως λέγεται η διαδικασία, εδώ και τρεις δεκαετίες. Το μεράκι της ήταν πάντα η ζωγραφική και η καλλιτεχνία, αγάπησε τη διαδικασία και τώρα κρατά με. ...νύχια και με δόντια την παράδοση.

«Έχω ζωγραφίσει αμέτρητα αβγά. Γιατί δεν είναι μόνο αυτά που παρουσιάζω. Κάποια θα σπάσουν, κάποια δεν θα βαφτούν καλά. Μπορεί να παρουσιάσω 100, αλλά να έχω φτιάξει 300. Έχω και έναν πτηνοτρόφο που δουλεύει μόνο για μένα», λέει χαρακτηριστικά.

Η ζωγραφική των αβγών με κερί ήταν κάτι που την κέρδισε τόσο πολύ, ώστε παρακολούθησε πολλά σεμινάρια για να γίνει όλο και καλύτερη. Πλέον έφτασε στο σημείο να διδάσκει, να συμμετέχει σε εκδηλώσεις και έχει μάλιστα πάρει και βραβεία. «Το έθιμο ξεκίνησε μάλλον πριν από πάρα πολλά χρόνια, στο Βόιο, στις Βάνες και σε μερικά χωριά των Γρεβενών. Ήταν ένα έθιμο που το χρησιμοποιούσαν για να κερνούν. Αυτά τα αβγά ήταν για επίσημους, που θα τους τα πρόσφεραν το Πάσχα, και για τις νύφες που θα πήγαιναν δώρα, αλλά με απλά σχέδια, με λουλουδάκια και διακοσμητικά μοτίβα. Είναι χειροποίητο και έτσι ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου, γιατί το έθιμο είχε χαθεί. Το ξαναζωντάνεψα σιγά σιγά, πηγαίνοντας σε σεμινάρια και εκθέσεις. Το Υπουργείο Πολιτισμού με έχει βραβεύσει για την προσπάθεια που κάνω να αναδείξω το έθιμο και συνεχίζω όσο μπορώ», σημειώνει η ταλαντούχα καλλιτέχνιδα.

Όπως λέει, τα σχέδια αρχικά περιλάμβαναν στοιχεία της φύσης και γεωργικά εργαλεία. Στην πορεία χάθηκε το κοντύλι και παλιά γινόταν με τη μύτη από το κορδόνι του παπουτσιού. Όταν, όμως, το κορδόνι έγινε πλαστικό, δεν μπορούσαν να το κατασκευάσουν. Η ίδια εξηγεί πως βρήκε έναν τρόπο με μέταλλο που κρατάει τη θερμοκρασία και κατάφερε να το ξαναφτιάξει.

Όσο για την έμπνευσή της, αυτή προέρχεται επίσης από τη φύση, αλλά και από τη δική της φαντασία, η οποία, όπως φαίνεται από τα πασχαλινά αβγά - κοσμήματα, είναι ιδιαίτερα πλούσια. «Ξεκίνησα με γεωμετρικά σχήματα και λουλούδια, αλλά τα έχω εξελίξει πιο καλλιτεχνικά. Το πιο περίτεχνο αβγό που έχω κάνει είναι από στρουθοκάμηλο. Έχω κάνει και έκθεση με το Υπουργείο Πολιτισμού, την οποία είχε αναλάβει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης. Εκεί, το αβγό που έφτιαξα ήταν το πιο δύσκολο. Δούλευα τρεις μέρες για ένα μικρό αβγό», εξηγεί.

Σύμφωνα με όσα λένε οι κυρίες που σχεδιάζουν περδίκες, το όνομα των κόκκινων αυτών πασχαλινών αυγών έχει να κάνει με την ομορφιά τους γιατί είναι ωραία σαν πέρδικες. «Πέρδικα λέμε μια όμορφη κοπέλα, μία όμορφη γυναίκα, την όμορφη νύφη», εξ αυτού και το «περδίκα» για το όμορφο, ξεχωριστό, κόκκινο πασχαλινό αυγό Γρεβενών - Κοζάνης, σημειώνει η Αγνή Κανδύλη-Βατιάνη, που είναι έτοιμη να διδάξει την τεχνική της σε όσους την προσκαλέσουν, διατηρώντας την παράδοση.

Αναστασία Τελιανίδου

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΧΗΡΑΣ