Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου: Ένα ποίημα του Κώστα Βάρναλη που το τραγούδησε ο Νίκος Ξυλούρης

Πρόκειται για ένα από τα πιο δημοφιλή ποιήματα 

του ποιητή Κώστα Βάρναλη (Τα Ποιητικά 1956). 

Και είναι μια σατιρική αφήγηση, λαϊκού και 

επαναστατικού χαρακτήρα.

Ο ήρωας του ποιήματος είναι ο κυρ Μέντιος που είναι 

ένα γαϊδούρι, που παραλληλίζεται με τον σκλαβωμένο 

άνθρωπο, τον αδιαμαρτύρητο, τον υπομονετικό. 

Ο Βάρναλης, στο ποίημα του, προσπαθεί να αφυπνίσει 

τον λαό μέσω αυτής της σάτιρας.

Στη λαϊκή μας παράδοση Μέντιος αποκαλείται 

το γαϊδούρι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι 

το τραγούδι 

ο Κυρ-Μέντιος, που ερμηνεύει η Γεωργία Βασιλειάδου, 

στην ταινία ο Θησαυρός του Μακαρίτη.

Το ποίημα είναι αλληγορικό. Και παραλληλίζει 

τον γάιδαρο με τον απλό άνθρωπο, τον άνθρωπο 

που παλεύει για να επιβιώσει, ο οποίος, όπως 

και ο γάιδαρος, δουλεύει συνέχεια για τα προς το ζην

χωρίς καν να έχει εξασφαλισμένα τα γεράματά του:

Γέρασα κι᾿ ὡς δὲ φελοῦσα

κι᾿ ἀχαΐρευτος κυλοῦσα,

μὲ πετάξανε μακριὰ

νὰ μὲ φᾶνε τὰ θεριά.

Εξετάζοντας την πραγματική εικόνα του ποιήματος

δημιουργούνται συναισθήματα συγκίνησης για τον 

γάιδαρο και τα παράπονά του. 

Στο ποίημα υπάρχει και το συναίσθημα της συμπόνιας 

καθώς παρατηρείται  ο γάιδαρος να εργάζεται σκληρά 

σε όλη του ζωή χωρίς οίκτο από τους ανθρώπους, 

οι οποίοι τον κακομεταχειρίζονται κιόλας, έως και τα 

βαθιά του γεράματα:

-Δὲ βαστάω! Θὰ πέσω κάπου!

-Ντράπου! Τὶς προγόνοι ντράπου!

-Ἀντραλίζομαι!… Πεινῶ!…