Κυκλοφόρησε το 11ο τεύχος του Περιοδικού «ΤΡΙΤΩΝ» του Πανεπιστημίου Κρήτης!

Κυκλοφόρησε το 11ο τεύχος του Περιοδικού «ΤΡΙΤΩΝ» του Πανεπιστημίου Κρήτης!

Το παρόν τεύχος του Τρίτωνα βρίσκει την ακαδημαϊκή

κοινότητα του Πανεπιστημίου Κρήτης να στέκεται στη

σκιά μιας σημαντικής απώλειας: του διακεκριμένου

νοελληνιστή, Αλέξη Πολίτη, Ομότιμου Καθηγητή

Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του

Παν/μίου Κρήτης. Πλήθος εκδηλώσεων μνήμης έχουν

διοργανωθεί και συνεχίζουν να διοργανώνονται στο Παν/

μιο Κρήτης, αλλά και σε εθνικό επίπεδο, με όλους τους

συνεργάτες και μαθητές του να καταθέτουν συγκινητικές

μαρτυρίες τόσο για την επιστημονική εμβρίθεια όσο

και για τον γενναιόδωρο χαρακτήρα του Αλέξη Πολίτη.

Έχουμε τη τιμή να φιλοξενούμε στο τρέχον τεύχος μια

τέτοια μαρτυρία: του καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας

του Παν/μίου Κρήτης και μαθητή του Αλέξη Πολίτη,

Δημήτρη Πολυχρονάκη, ο οποίος με εύγλωττο τρόπο

παρουσιάζει την καίρια συμβολή του Αλέξη Πολίτη στη

λογοτεχνία αυτού που ο ίδιος ονόμαζε «ο μακρύς 19ος

αιώνας».

Ο Τρίτων αποχαιρετά και έναν δικό του άνθρωπο: τον Νίκο

Ψιλάκη, δημοσιογράφο, συγγραφέα και συνοδοιπόρο

του περιοδικού. Όπως είχαμε υποσχεθεί, σε αυτό το

τεύχος φιλοξενούνται δύο κείμενα που αποτυπώνουν

με ενάργεια τον ευγενή χαρακτήρα του Νίκου Ψιλάκη,

αναδεικνύοντας παράλληλα το πλούσιο συγγραφικό και

ερευνητικό του έργο.

Στο παρόν τεύχος οι αναγνώστες θα διαβάσουν επίσης

για την πολιτική παρέμβαση στις ακαδημαϊκές ελευθερίες

κορυφαίων αμερικανικών πανεπιστημίων· επιπρόσθετα,

θα εξοικειωθούν με ενδιαφέροντα επιστημονικά θέματα,

όπως τη σχέση των μαθηματικών με τη μουσική, τα

νέα επιστημονικά πορίσματα γύρω από τη λειτουργία

του εγκεφάλου στην εξαρτητική διαδικασία και τη

συναρπαστική ιστορία της βιολογικής εξέλιξης του

σημερινού Homo sapiens.

Ευχαριστούμε θερμά όλα τα μέλη της κοινότητας που,

διαχρονικά, στηρίζουν το περιοδικό. Σας προσκαλούμε να

συνεχίσετε να συμβάλλετε στον εμπλουτισμό του, ώστε ο

Τρίτων να παραμένει ζωντανός χώρος διαλόγου, γνώσης

και κοινής μνήμης.

Μελίνα Ταμιωλάκη

Διευθύντρια

Αντιπρύτανις Ανάπτυξης, Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας

του Πανεπιστημίου Κρήτης

Στο 11ο τεύχος μπορείτε να διαβάσετε:

 

Ανδρέας Καστελλάκης

In Memoriam: Νίκος Ψιλάκης

 

Ηρακλής Πυργιανάκης

Ο Νίκος Ψιλάκης που γνώρισα...

 

Δημήτρης Πολυχρονάκης

Ο Αλέξης Πολίτης και ο «μακρύς 19^ος αιώνας»

 

Τεύκρος Μιχαηλίδης

Μαθηματικά και Μουσική: από τον Πυθαγόρα στον Μπαχ

 

Σπυριδούλα Χαρόβα

Ο Neanderthal μέσα μας

 

Γεώργιος Παναγής

Εγκέφαλος και Εξαρτήσεις: Μια Βιοψυχοκοινωνική Προσέγγιση

 

Μηνάς Σαματάς

Γιατί ο Τραμπ επιτίθεται στο Χάρβαρντ και στα άλλα κορυφαία αμερικάνικα

πανεπιστήμια;

 

Ο Τρίτων αφιερώνει δύο κείμενα στη μνήμη του αείμνηστου

δημοσιογράφου, συγγραφέα και ερευνητή Νίκου Ψιλάκη,

καθώς και ένα κείμενο στη μνήμη του διακεκριμένου

φιλολόγου, δασκάλου και δυναμικού μελετητή της

νεοελληνικής γραμματείας, Αλέξη Πολίτη.

Ο Ανδρέας Καστελλάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο

Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και μέλος

της Συντακτικής Επιτροπής του Τρίτωνα, περιγράφει τη

γνωριμία του με τον Νίκο Ψιλάκη, σκιαγραφώντας την

πολυσχιδή προσωπικότητά του.

Ο αρχιτέκτονας και μηχανικός Ηρακλής Πυργιανάκης

παρουσιάζει τη ζωή, καθώς και τη συγγραφική και

επαγγελματική πορεία του χαρισματικού φίλου του.

Με αφορμή τον αδόκητο θάνατο του διακεκριμένου

νεοελληνιστή, ο Δημήτρης Πολυχρονάκης, Καθηγητής στο

Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, αναλύει

τη σημασία του έργου του διακεκριμένου νεοελληνιστή,

Αλέξη Πολίτη, για τη λογοτεχνία αυτού που ο ίδιος ο

Πολίτης ονόμαζε “μακρύ 19ο αιώνα”.

Στο τέταρτο άρθρο, ο μαθηματικός και συγγραφέας

Τεύκρος Μιχαηλίδης παρουσιάζει τη μαθηματική δομή

σπουδαίων μουσικών δημιουργιών και την υπολανθάνουσα

μαθηματική συγκρότηση στη σκέψη και τη μέθοδο

εργασίας των δημιουργών τους.

Η Σπυριδούλα Χαρόβα, βιολόγος και αποσπασμένη

εκπαιδευτικός στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου

Κρήτης, παρουσιάζει, μέσα από ερευνητική επισκόπηση,

τη συνάντηση και διασταύρωση του Homo sapiens με

τους - εξαφανισμένους πλέον - Homo neanderthalensis και

Denisovan, κατά τη μετανάστευσή του από την Αφρική

στην Ευρασία.

Ο Γεώργιος Παναγής, Καθηγητής Βιοψυχολογίας

στο Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης,

παρουσιάζει τα νέα δεδομένα στην επιστήμη της

εξάρτησης, αποτυπώνοντας τη νευροβιολογική κατάσταση

του εγκεφάλου και τη βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση που

αναδεικνύει η σύγχρονη έρευνα.

Τέλος, ο Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας του

Πανεπιστημίου Κρήτης Μηνάς Σαματάς αναφέρεται στην

ατμόσφαιρα που έχει δημιουργηθεί στο Πανεπιστήμιο

του Χάρβαρντ και σε άλλα κορυφαία αμερικανικά

πανεπιστήμια, εξαιτίας πρόσφατων αποφάσεων της

κυβέρνησης Τραμπ, οι οποίες υπονομεύουν τους

δημοκρατικούς θεσμούς της πανεπιστημιακής λειτουργίας